Δικαστήριο στην Ολλανδία αποφάνθηκε την Τετάρτη ότι η κυβέρνηση οφείλει να θέσει δεσμευτικούς στόχους για την κλιματική αλλαγή προκειμένου να προστατεύσει το νησί Μποναίρ, υπεράκτια κτήση της Ολλανδίας στην Καραΐβική.
Το περιφερειακό δικαστήριο της Χάγης έδωσε στην κυβέρνηση διορία 18 μηνών προκειμένου να δώσει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα στον κλιματικό στόχο που έχει υποβάλει η χώρα στον ΟΗΕ, σύμφωνα με τον οποίο οι καθαρές εκπομπές άνθρακα πρέπει να έχουν μηδενιστεί έως το 2050.
Η υπόθεση, την οποία έφερε στο δικαστήριο η Greenpeace εκ μέρους των κατοίκων της Μποναίρ, είναι μια από τις πρώτες που εξετάζουν τις κλιματικές υποχρεώσεις σε εθνικό επίπεδο.
Η Ολλανδία, είπαν οι δικαστές, παραβίασε τα ανθρώπινα δικαιώματα του νησιωτική πληθυσμού και είναι ένοχη για διακρίσεις εις βάρος του λόγω της μη κατάρτισης ξεχωριστού κλιματικού σχεδίου για τη Μποναίρ.
Είχε προηγηθεί το 2024 απόφαση-ορόσημο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο υποχρέωσε την Ελβετία να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη μείωση των εκπομπών.
Μια άλλη σημαντική εξέλιξη ήρθε το 2025, όταν το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί «επείγουσα και υπαρξιακή απειλή», την οποία οι κυβερνήσεις οφείλουν να αντιμετωπίσουν.
Για την περίπτωση της Μποναίρ, η προσφυγή υποβλήθηκε από την περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace εκ μέρους των κατοίκων.
Κάτοικοι και μέλη της διασποράς της Μποναίρ διαδήλωσαν έξω από το δικαστήριο μαζί με ακτιβιστές της Greenpeace στις 7 Οκτωβρίου 2025 (Reuters)
Νίκη για το περιβάλλον
«Είναι μια καταπληκτική νίκη για τους ανθρώπους της Μποναίρ αλλά και για όλους μας, καθώς η ολλανδική κυβέρνηση πρέπει να κάνει περισσότερα για να σταματήσει την κλιματική κρίση και να προστατεύσει τους ανθρώπους που ήδη βιώνουν τις συνέπειές της» δήλωσε η νομικός Greenpeace Έεφιε ντε Κρόον.
Η υπουργός Κλίματος Σόφι Χέρμανς δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει προσεκτικά την απόφαση, η οποία μπορεί να προσβληθεί με έφεση, αν και τα μέτρα που διέταξε το δικαστήριο πρέπει στο μεταξύ να εφαρμοστούν.
Στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας τον Οκτώβριο, κάτοικοι της Μποναίρ δήλωσαν στο δικαστήριο ότι η κλιματική αλλαγή έχει κάνει το νησί τους αφόρητα ξηρό και ζεστό και έχει επηρεάσει τις καλλιέργειες αλλά και την ανθρώπινη υγεία.
Η Μποναίρ είναι πρώην ολλανδική αποικία και αναγνωρίστηκε ως ειδικός δήμος της Ολλανδίας το 2010. Οι 20.000 κάτοικοί της είναι ολλανδοί πολίτες.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το εθνικό κλιματικό σχέδιο της Ολλανδίας δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το πρόβλημα στην Καραΐβική.
Η κάτοικος του Μποναίρ, Τζάκι Μπερναμπέλα, η οποία βρισκόταν στο δικαστήριο για την ανακοίνωση της απόφασης, σκούπισε τα δάκρυα από τα μάτια της μετά την ετυμηγορία.
«Δεν είμαστε πλέον πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Έχουμε ισότητα. Είμαι πολύ χαρούμενη» δήλωσε στους δημοσιογράφους.
