Υπάρχει ένα σημείο στις σχέσεις που δεν μοιάζει δραματικό, δεν ακούγεται σαν καβγάς και δεν γράφεται σε μηνύματα με κεφαλαία. Είναι ύπουλο, ήσυχο και περνάει συχνά απαρατήρητο. Εκεί που δεν φωνάζεις πια, αλλά κοιτάς αλλού. Εκεί που δεν ζητάς, γιατί έχεις ήδη απογοητευτεί. Νομίζεις ότι απλώς κουράστηκες, ότι έτσι είναι οι σχέσεις μετά από χρόνια. Στην πραγματικότητα όμως έχεις αρχίσει να κάνεις το πιο σοβαρό λάθος πριν από ένα διαζύγιο. Δεν είναι η απιστία, ούτε οι μεγάλες κρίσεις. Είναι ο τρόπος που μιλάς, σκέφτεσαι και βλέπεις τον άνθρωπο απέναντί σου. Και το χειρότερο είναι ότι συχνά το κάνεις χωρίς καν να το καταλαβαίνεις.
Όταν η απαξίωση γίνεται καθημερινότητα
Η μεγαλύτερη ζημιά στη σχέση δεν γίνεται στις μεγάλες συγκρούσεις αλλά στις μικρές, καθημερινές στιγμές. Στα βλέμματα, στον τόνο της φωνής, στο ειρωνικό χαμόγελο, στο «εντάξει, ό,τι πεις». Εκεί αρχίζει να χτίζεται η απαξίωση. Δεν λες πια τι σε πονάει, απλώς θεωρείς ότι ο άλλος δεν καταλαβαίνει ή δεν αξίζει να καταλάβει. Σταματάς να τον βλέπεις ως σύμμαχο και αρχίζεις να τον βλέπεις σαν κάποιον κατώτερο, κουραστικό ή προβληματικό. Αυτή η στάση δεν είναι απλώς κακή επικοινωνία, είναι διάβρωση της σχέσης. Γιατί όταν νιώθεις ανώτερος από τον άνθρωπο που αγαπάς, κόβεις κάθε πιθανότητα σύνδεσης. Και χωρίς σύνδεση, καμία σχέση δεν αντέχει όσο κι αν την κρατάς από συνήθεια.
Γιατί η περιφρόνηση είναι τόσο επικίνδυνη
Η περιφρόνηση δεν είναι απλώς αγένεια. Είναι μήνυμα. Λέει «δεν σε σέβομαι, δεν σε υπολογίζω, είμαι καλύτερος από εσένα». Όταν το νιώθεις αυτό από τον σύντροφό σου, δεν πληγώνεσαι μόνο συναισθηματικά, χάνεις και το αίσθημα ασφάλειας. Αρχίζεις να μαζεύεσαι, να αποσύρεσαι, να κλείνεσαι. Το σώμα σου μπαίνει σε άμυνα, το μυαλό σου σε απόσταση. Δεν είναι τυχαίο που σχέσεις γεμάτες περιφρόνηση αρρωσταίνουν και κυριολεκτικά. Το στρες ανεβαίνει, το νευρικό σύστημα εξαντλείται και η σχέση γίνεται πεδίο μάχης ή παγωμένη ζώνη. Δεν μπορείς να χτίσεις αγάπη όταν νιώθεις ότι ο άλλος σε κοιτάει αφ’ υψηλού, ακόμα κι αν το κάνει με χιούμορ.
Πώς γυρίζει το παιχνίδι πριν να είναι αργά
Το καλό νέο είναι ότι αυτή η κατάσταση δεν είναι μονόδρομος. Η αλλαγή δεν ξεκινά από τον άλλον, ξεκινά από το πώς επιλέγεις να τον βλέπεις. Αντί να εστιάζεις σε ό,τι σε εκνευρίζει, αρχίζεις συνειδητά να θυμάσαι γιατί τον διάλεξες. Τι σε έκανε να γελάς, τι θαύμαζες, τι σε έκανε να νιώθεις κοντά του. Όχι θεωρητικά, πρακτικά. Με μικρές πράξεις εκτίμησης, με λόγια που δεν είναι μεγάλα αλλά αληθινά. Ένα ευχαριστώ, μια αναγνώριση, μια παρατήρηση που δεν έχει ειρωνεία. Όταν αλλάζει το βλέμμα σου, αλλάζει και ο τρόπος που μιλάς. Και όταν αλλάζει η επικοινωνία, ανοίγει ξανά ο δρόμος για συνεργασία αντί για αντιπαράθεση.
Οι σχέσεις δεν τελειώνουν επειδή δεν αγαπήσατε αρκετά, τελειώνουν επειδή χάθηκε ο σεβασμός. Όσο κι αν ακούγεται σκληρό, η αγάπη χωρίς εκτίμηση δεν αρκεί. Αν αναγνωρίσεις έγκαιρα τα σημάδια της απαξίωσης, έχεις ακόμα χώρο να διορθώσεις την πορεία. Όχι με μεγάλες υποσχέσεις αλλά με καθημερινές επιλογές. Να μιλάς χωρίς να μειώνεις, να ακούς χωρίς να ειρωνεύεσαι, να θυμάσαι ότι απέναντί σου δεν έχεις αντίπαλο αλλά άνθρωπο. Και αυτό, όσο απλό κι αν φαίνεται, είναι συχνά η διαφορά ανάμεσα σε μια σχέση που σώζεται και σε ένα διαζύγιο που κανείς δεν περίμενε.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
