Τη στροφή της Ευρώπης σε μια αυστηρότερη πολιτική στο μεταναστευτικό, με έμφαση στην αποτροπή, τις επιστροφές και τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, περιέγραψε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, μιλώντας την Παρασκευή (24.04.2026) στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026.
Στη συζήτηση με θέμα «Στρατηγική Μετανάστευσης σε μια Εποχή Πίεσης», στην οποία συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας Γκέρχαρντ Κάρνερ και ο υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου Νικόλας Ιωαννίδης, αποτυπώθηκε η μετατόπιση του ευρωπαϊκού αφηγήματος από τη διαχείριση των ροών προς την αποτροπή και τον έλεγχο. «Οι ήπιες πολιτικές απέτυχαν. Οι σκληρές τώρα δοκιμάζονται», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Θάνος Πλεύρης, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια «πιο ρεαλιστική» φάση, όπου η ασφάλεια των πολιτών και η προστασία των συνόρων τίθενται σε πρώτη προτεραιότητα.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συνεργάζεται στενά με χώρες όπως η Αυστρία και η Κύπρος, με στόχο, όπως είπε, να επιβληθεί «μια νέα, αυστηρή αλλά δίκαιη ατζέντα».
Θάνος Πλεύρης: «Η παράνομη μετανάστευση δεν μπορεί να αποτελεί λύση»
Αναφερόμενος στη νέα ευρωπαϊκή κατεύθυνση, ο Θάνος Πλεύρης σημείωσε ότι «η παράνομη μετανάστευση είναι πρόβλημα και δεν μπορεί να αποτελεί λύση για κανένα ζήτημα». Όπως είπε, η στόχευση της Ευρώπης είναι πλέον «να περιορίσει τις ροές, να καταστήσει τις επιστροφές προτεραιότητα» και να καταστήσει σαφές ότι η μόνη δυνατότητα εισόδου στην Ευρώπη είναι «η νόμιμη οδός και τα νόμιμα κανάλια». «Δεν θέλουμε τα κυκλώματα των διακινητών να καθορίζουν ποιος θα εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε.
Ο ίδιος επέμεινε στην ανάγκη πλήρους διαχωρισμού της νόμιμης από την παράνομη μετανάστευση, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες αναζητούν εργατικό δυναμικό. «Επιδιώκουμε διμερείς συμφωνίες με χώρες των οποίων το μεταναστευτικό δυναμικό σέβεται τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης», είπε.
«Τέρμα η λογική των επιδομάτων»
Για το μοντέλο ένταξης όσων λαμβάνουν άσυλο, ο Θάνος Πλεύρης ήταν κατηγορηματικός: «Τέρμα η λογική ότι κάποιος θα ζει με επιδόματα που πληρώνουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι».
Όπως εξήγησε, όποιος λαμβάνει άσυλο ενημερώνεται από την πρώτη ημέρα ότι δεν έχει πλέον κρατική παροχή, αλλά του δίνεται δυνατότητα εργασίας. Σύμφωνα με τον υπουργό, η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδέσει τους πρόσφυγες απευθείας με τις ανάγκες της αγοράς, όπως η αγροτική παραγωγή, ο τουρισμός και οι κατασκευές. «Αν κάποιος αρνείται να εργαστεί, δεν θα έχει καμία υποστήριξη», ανέφερε.
Return hubs εκτός ΕΕ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Θάνος Πλεύρης στη δημιουργία κέντρων επιστροφών, των λεγόμενων return hubs, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, για όσους δεν δικαιούνται άσυλο αλλά αρνούνται να επιστρέψουν. «Όταν απορρίπτεται το άσυλο και ο μετανάστης δεν συνεργάζεται για την επιστροφή του, θα μεταφέρεται σε κέντρα εκτός ΕΕ, σε συνεργασία με ασφαλείς τρίτες χώρες», είπε, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο ο παράτυπος μετανάστης «χάνει το πλεονέκτημα να εκβιάζει τη χώρα υποδοχής με την παραμονή του».
«Η προστασία των συνόρων εμπεριέχει την αποτροπή»
Για τη φύλαξη των συνόρων και τις ροές από την Τουρκία, ο υπουργός Μετανάστευσης υπογράμμισε ότι «η προστασία των συνόρων εμπεριέχει αναγκαστικά και την αποτροπή». «Οι βάρκες πρέπει να σταματάνε», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «όποιος ξεκινά από μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου δεν κινδυνεύει, δεν μπορεί να επιβάλλει την παρουσία του στην Ελλάδα».
Κάρνερ: Τα κράτη αποφασίζουν, όχι οι διακινητές
Στην ίδια συζήτηση, ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας Γκέρχαρντ Κάρνερ τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας return hubs σε τρίτες χώρες, χαρακτηρίζοντάς τα «απαραίτητη και καινοτόμο λύση» για την αποσυμφόρηση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. «Πρέπει να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: όποιος εισέρχεται παράνομα και δεν δικαιούται άσυλο, θα μεταφέρεται σε ασφαλείς τρίτες χώρες μέχρι την οριστική επιστροφή του», ανέφερε.
Ο Γκέρχαρντ Κάρνερ επέμεινε στον απόλυτο διαχωρισμό νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης, σημειώνοντας ότι «δεν μπορεί η παράνομη είσοδος να αποτελεί κερκόπορτα για εργασία». Αναφερόμενος στο μήνυμα της Αυστρίας προς τα κυκλώματα διακινητών, είπε: «Πρέπει να καταστρέψουμε το επιχειρηματικό μοντέλο των διακινητών. Η Ευρώπη δεν είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να εισέλθει παράνομα».
Ιωαννίδης: Συμφωνίες κινητικότητας με τρίτες χώρες
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου Νικόλας Ιωαννίδης στάθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των νόμιμων οδών μετανάστευσης, επισημαίνοντας ότι και η Κύπρος έχει ανάγκη από ξένο εργατικό δυναμικό. «Είναι απαραίτητο να συνάψουμε συμφωνίες κινητικότητας με τρίτες χώρες, ιδιαίτερα με τις χώρες διέλευσης», ανέφερε, σημειώνοντας ότι αυτές οι χώρες πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να συνεργαστούν για την αποτροπή των παράνομων ροών.
Ο Νικόλας Ιωαννίδης παρουσίασε και το πιλοτικό κυπριακό πρόγραμμα για τον επαναπατρισμό Σύρων, βάσει του οποίου ένα μέλος οικογένειας μπορεί να λάβει άδεια εργασίας για 2+1 χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποσυρθεί αίτηση ασύλου ή καθεστώς διεθνούς προστασίας και η υπόλοιπη οικογένεια θα επιστρέψει στη Συρία. Όπως είπε, περίπου 5.000 Σύροι έχουν αποσύρει οικειοθελώς τις αιτήσεις τους ή έχουν ανακαλέσει το καθεστώς τους, ενώ η Κύπρος έχει ήδη απορρίψει πάνω από 1.000 αιτήσεις ασύλου, αποφάσεις που επικυρώθηκαν και από τα δικαστήρια.
Για το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο Κύπριος υφυπουργός το χαρακτήρισε «πολύ θετική εξέλιξη», επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά υπάρχει σαφής αναφορά σε μηχανισμό αλληλεγγύης, κάτι που, όπως είπε, είναι κρίσιμο για τα κράτη πρώτης γραμμής.
