Λίγο πριν τελειώσει το καλοκαίρι, μπορεί να νιώθεις ότι τα παιδιά σου έχουν αποφασίσει να μαλώσουν για οτιδήποτε υπάρχει μέσα στο σπίτι, από το ποιος θα καθίσει στη γωνία του καναπέ μέχρι το ποιος κοίταξε ποιον «κάπως». Δεν σημαίνει ότι ξαφνικά έπαψαν να αγαπιούνται ούτε ότι απέτυχες να τους μάθεις να συνυπάρχουν. Οι καβγάδες ανάμεσα στα αδέρφια συχνά αυξάνονται αυτή την περίοδο, επειδή έχουν περάσει πολύ περισσότερο χρόνο μαζί, η ξεκούραση έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε ανία και η επιστροφή στο σχολείο πλησιάζει. Όλη αυτή η αλλαγή δημιουργεί ένταση που τα παιδιά δεν μπορούν πάντοτε να αναγνωρίσουν ή να περιγράψουν. Έτσι, αντί να σου πουν «ανησυχώ για τον Σεπτέμβριο», μπορεί απλώς να φωνάξουν επειδή κάποιος πήρε το μπλε ποτήρι.
Η πολλή συνύπαρξη φέρνει και τριβή
Στις διακοπές τα αδέρφια περνούν ώρες μαζί, συχνά χωρίς το πρόγραμμα και τις διαφορετικές παρέες που μέσα στη χρονιά τους προσφέρουν απαραίτητες ανάσες. Ακόμη και δύο παιδιά που έχουν όμορφη σχέση χρειάζονται χρόνο χωριστά. Όταν μοιράζονται συνεχώς δωμάτια, παιχνίδια, οθόνες και την προσοχή σου, τα προσωπικά τους όρια αρχίζουν να στενεύουν επικίνδυνα. Μπορείς να βοηθήσεις δημιουργώντας μικρές καθημερινές αποστάσεις, χωρίς να παρουσιάζεις τον χωριστό χρόνο σαν τιμωρία. Το ένα παιδί μπορεί να ζωγραφίζει, ενώ το άλλο παίζει ή σε συνοδεύει σε μια δουλειά. Δεν χρειάζεται να κάνουν τα πάντα μαζί για να είναι δεμένα. Η οικειότητα χρειάζεται και λίγο χώρο, όπως ακριβώς κι εμείς οι ενήλικες δεν αγαπάμε λιγότερο κάποιον επειδή θέλουμε δέκα λεπτά ησυχίας.
Πίσω από τον καβγά μπορεί να κρύβεται άγχος
Το τέλος του καλοκαιριού φέρνει αλλαγές, ακόμη κι αν εσύ τις παρουσιάζεις με τον πιο χαρούμενο τρόπο. Νέα τάξη, διαφορετικός δάσκαλος, δραστηριότητες, πρωινό ξύπνημα και λιγότερη ελευθερία δημιουργούν ένα αίσθημα ανασφάλειας. Κάθε παιδί το εκφράζει διαφορετικά. Ένα μπορεί να γίνεται πιο ευερέθιστο, ενώ το άλλο να διεκδικεί περισσότερο εσένα. Αν σπεύσεις να λύσεις μόνο την αφορμή του καβγά, ίσως χάσεις αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Περίμενε να ηρεμήσουν και μίλησε ξεχωριστά με το καθένα. Αντί να ρωτήσεις «γιατί μαλώνετε συνέχεια;», δοκίμασε να πεις «σε βλέπω πιο εκνευρισμένο τελευταία, υπάρχει κάτι που σε δυσκολεύει;». Μερικές φορές το παιδί χρειάζεται πρώτα να του δώσεις τις κατάλληλες λέξεις, για να καταλάβει και το ίδιο τι αισθάνεται.
Δεν χρειάζεται να γίνεσαι πάντα διαιτητής
Όταν επεμβαίνεις σε κάθε μικρή διαφωνία, υπάρχει κίνδυνος να εγκλωβιστείς στον ρόλο του δικαστή που πρέπει να αποφασίσει ποιος άρχισε, ποιος έχει δίκιο και ποιος θα απολογηθεί. Στους ήπιους καβγάδες μπορείς να λειτουργήσεις περισσότερο ως οδηγός. Βοήθησέ τα να μιλήσουν χωρίς χαρακτηρισμούς, να πουν τι θέλουν και να προτείνουν μια λύση. Παρενέβη άμεσα όταν υπάρχει χτύπημα, φόβος, ταπείνωση ή μεγάλη διαφορά δύναμης. Απόφυγε επίσης τις συγκρίσεις, ακόμη κι αν σου ξεφεύγουν από αγανάκτηση. Το «δες πόσο ήρεμη είναι η αδερφή σου» δεν ηρεμεί κανέναν, απλώς προσθέτει ζήλια στο ήδη φορτωμένο δωμάτιο. Στόχος δεν είναι να μη διαφωνούν ποτέ, αλλά να μάθουν ότι μπορούν να διαφωνούν χωρίς να πληγώνουν.
Οι συχνοί καβγάδες ανάμεσα στα αδέρφια στο τέλος του καλοκαιριού δεν είναι απαραίτητα ένδειξη κακής σχέσης. Μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο ξεφορτώνουν κούραση, διεκδικούν χώρο και προσπαθούν να διαχειριστούν μια αλλαγή που πλησιάζει. Αυτό που χρειάζονται από εσένα δεν είναι να εξαφανίσεις κάθε σύγκρουση ως διά μαγείας, αλλά να κρατήσεις σταθερά τα όρια και ανοιχτή την επικοινωνία. Βάλε σταδιακά ξανά ένα απλό πρόγραμμα, φρόντισε να κοιμούνται αρκετά και χάρισε στο καθένα λίγο προσωπικό χρόνο μαζί σου. Ένα παιδί που νιώθει ότι το βλέπεις ως ξεχωριστό άνθρωπο δεν χρειάζεται να αγωνιστεί τόσο έντονα για τη θέση του. Και κάπως έτσι, το σπίτι μπορεί να παραμένει ζωηρό, χωρίς κάθε μοιρασμένο παιχνίδι να εξελίσσεται σε οικογενειακό δράμα.
Κεντρική εικόνα και εικόνες άρθρου: iStock
