Σε βαρύ πένθος έχει βυθιστεί η πολεμική αεροπορία και ολόκληρη η Ελλάδα μετά τη συντριβή του μοιραίου F-4E Phantom στην Τανάγρα κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week και τον θάνατο των 2 χειριστών, του 40χρονου επισμηναγού Ιωάννη Μπλέτσα και του 37χρονου σμηναγού Δημήτρη Πέτρου.
Η Πολεμική Αεροπορία έχει ξεκινήσει την έρευνα για να διαπιστωθεί τι συνέβη στα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης, όταν το Phantom, κατά τη διάρκεια της επίδειξης στο πλαίσιο του Athens Flying Week, βρέθηκε σε χαμηλό ύψος και με σημαντική κλίση, πριν προσκρούσει στο έδαφος.
Το δυστύχημα σημειώθηκε κατά τη δεξιά στροφή που αποτελούσε μέρος του σεναρίου της επίδειξης. Η πτήση από την απογείωση μέχρι τη συντριβή διήρκεσε λιγότερο από δύο λεπτά.
WATCH: The moment a Greek Air Force F-4 Phantom crashes during an aerial display at Tanagra Air Base. pic.twitter.com/Sa8n5kelYr
— Clash Report (@clashreport) September 5, 2026
Οι ερευνητές έχουν στη διάθεσή τους τα συντρίμμια, τα τεχνικά δεδομένα, τις επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου και ένα μεγάλο όγκο βίντεο από κάμερες και κινητά τηλέφωνα.
Πρώτο σενάριο: Απώλεια αεροδυναμικού ελέγχου
Ένα από τα βασικά ενδεχόμενα που εξετάζονται αφορά την αεροδυναμική κατάσταση του Phantom κατά την κρίσιμη δεξιά στροφή.
Σε έναν ελιγμό με μεγάλη κλίση, το αεροσκάφος χρειάζεται περισσότερη άντωση προκειμένου να διατηρήσει το ύψος του. Αυτό αυξάνει τη φόρτιση σε g και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της γωνίας προσβολής.
Σε συγκεκριμένες συνθήκες, ένα μαχητικό μπορεί να φτάσει στην κρίσιμη γωνία προσβολής ακόμη και με υψηλή ταχύτητα. Η απώλεια στήριξης, επομένως, δεν προϋποθέτει απαραίτητα χαμηλή ταχύτητα.
Εάν το αεροσκάφος ξεπεράσει τα διαθέσιμα αεροδυναμικά περιθώρια, μπορεί να εμφανιστούν φαινόμενα όπως buffet, απώλεια ταχύτητας και τελικά απώλεια ελεγχόμενης πτήσης.
Το κρίσιμο στοιχείο στην περίπτωση της Τανάγρας είναι ότι όλα αυτά θα μπορούσαν να έχουν συμβεί σε πολύ χαμηλό ύψος, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για ανάκτηση.
Δεύτερο σενάριο: Η κρίσιμη δεξιά στροφή
Το δεύτερο σενάριο αφορά στον ίδιο τον ελιγμό της δεξιάς στροφής και το κατά πόσο οι παράμετροι της πτήσης άλλαξαν με τρόπο που οδήγησε σε απότομη απώλεια ύψους.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες για το σενάριο της επίδειξης, το Phantom θα ανέβαινε περίπου στα 2.000 πόδια και στη συνέχεια θα ξεκινούσε κάθοδο, πραγματοποιώντας δεξιά στροφή ώστε να επανέλθει στην πορεία του διαδρόμου.
Η επόμενη φάση προέβλεπε χαμηλή διέλευση, περίπου στα 300 πόδια και με ταχύτητα περίπου 550 μιλίων την ώρα, πριν από νέα άνοδο. Η συντριβή σημειώθηκε λίγο πριν.
Το αεροσκάφος βρισκόταν στη δεξιά στροφή, στο κατερχόμενο τμήμα του ελιγμού, όταν έχασε απότομα ύψος.
Οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να διαπιστώσουν εάν η γωνία κλίσης, η ταχύτητα, τα g και το ύψος παρέμειναν εντός των προβλεπόμενων παραμέτρων ή εάν σε κάποιο σημείο δημιουργήθηκε μια κατάσταση από την οποία το αεροσκάφος δεν μπορούσε πλέον να ανακτηθεί.
Το ζήτημα της «ενεργειακής κατάστασης» του Phantom είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς ύψος και ταχύτητα λειτουργούν ως αλληλοεξαρτώμενες παράμετροι. Σε έναν απαιτητικό ελιγμό, η απώλεια ύψους μπορεί να είναι άμεση όταν το αεροσκάφος δεν διαθέτει πλέον επαρκές περιθώριο ενέργειας.
Τρίτο σενάριο: Τεχνική βλάβη ή δυσλειτουργία
Το τρίτο σενάριο είναι ένα πιθανό τεχνικό πρόβλημα. Η έρευνα θα εξετάσει το ίδιο το αεροσκάφος και συγκεκριμένα κρίσιμα συστήματα και εξαρτήματα.
Στο μικροσκόπιο αναμένεται να βρεθούν οι δύο κινητήρες J79, η τροφοδοσία καυσίμου, τα υδραυλικά συστήματα, τα χειριστήρια πτήσης, τα συστήματα stability augmentation και κάθε εξάρτημα που μπορεί να δώσει στοιχεία για την κατάσταση του μαχητικού πριν από την πρόσκρουση.
Μια βλάβη ή δυσλειτουργία σε κρίσιμο σύστημα, ειδικά σε μια φάση όπου το αεροσκάφος πραγματοποιεί ελιγμό με μεγάλη κλίση και φόρτιση, θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες.
Ωστόσο, μέχρι να εξεταστούν τα ευρήματα δεν υπάρχει βάση για να αποδοθεί η συντριβή σε μηχανική βλάβη.
Τέταρτο σενάριο: Συνδυασμός παραγόντων
Ένα τέταρτο ενδεχόμενο που ουσιαστικά παραμένει ανοιχτό είναι ο συνδυασμός περισσότερων παραγόντων.
Σε ένα αεροπορικό δυστύχημα δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει μία και μοναδική αιτία. Μια τεχνική δυσλειτουργία, μια μεταβολή της ταχύτητας ή της κλίσης, η κατάσταση της πτήσης και το εξαιρετικά χαμηλό ύψος μπορούν, θεωρητικά, να συνδυαστούν και να δημιουργήσουν μια κατάσταση που εξελίσσεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Το μεγάλο «παζλ» των βίντεο
Στην περίπτωση της Τανάγρας υπάρχει ένα σημαντικό στοιχείο που μπορεί να βοηθήσει στην ανασύσταση της πτήσης: το Phantom είχε καταγραφεί από πολλές διαφορετικές κάμερες θεατών του Athens Flying Week.
Οι ερευνητές μπορούν να συγκρίνουν τα βίντεο και να προσπαθήσουν να προσδιορίσουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τη θέση και την κίνηση του αεροσκάφους στα τελευταία δευτερόλεπτα.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί μια ακριβής χρονική ακολουθία: Πότε ξεκίνησε η κρίσιμη στροφή; Σε ποιο ύψος βρισκόταν το Phantom; Ποια ήταν η ταχύτητά του; Πόσο αυξήθηκε η κλίση; Πότε άρχισε η απότομη απώλεια ύψους; Και πόσος χρόνος μεσολάβησε μέχρι την πρόσκρουση;
Στο ερώτημα γιατί οι πιλότοι δεν εγκατέλειψαν τον Phantom, το πιθανότερο σενάριο είναι είτε ότι δεν πρόλαβαν, είτε ότι απέφυγαν να το χρησιμοποιήσουν σε μία ύστατη προσπάθεια να ελέγξουν το αεροσκάφος και να το επαναφέρουν σε ελεγχόμενη πορεία, αποφεύγοντας μια ανεξέλεγκτη πτώση προς την περιοχή γύρω από το αεροδρόμιο.
