Ο Μάικλ Χίνγκσον, τυφλός από τη γέννησή του, είχε ακούσει μια σιγανή έκρηξη ενώ στεκόταν στην είσοδο του γραφείου του στον βόρειο πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. «Πιθανότατα μετακινηθήκαμε περίπου 6 μέτρα», θυμάται.
«Το κτίριο σειόταν και άρχισε να γέρνει, σχεδόν 100 ορόφους πάνω από τον δρόμο του Κάτω Μανχάταν».
«Πρέπει να φύγουμε από εδώ αμέσως»
Στην άλλη άκρη του δωματίου, ο συνάδελφός του Ντέιβιντ Φρανκ κρατιόταν από ένα γραφείο. «Ο Ντέιβιντ και εγώ στην πραγματικότητα αποχαιρετήσαμε ο ένας τον άλλον», λέει ο 76χρονος Χίνγκσον στο People, «επειδή νομίζαμε ότι θα πέφταμε από ύψος 78 ορόφων στον δρόμο».
Εν τω μεταξύ, κάτω από το γραφείο του Χίνγκσον, ο σκύλος-οδηγός του, ένα μπεζ Λαμπραντόρ Ρετρίβερ με το όνομα Ροζέλ, κοιμόταν.
Ο Χίνγκσον θυμάται ότι, καθώς το κτίριο επανέρχονταν στην αρχική του θέση, ο Φρανκ φώναξε: «Θεέ μου, Μάικ, υπάρχει φωτιά και καπνός από πάνω μας. Πρέπει να φύγουμε από εδώ αμέσως». Ξαφνικά, βυθίστηκαν σε έναν εφιάλτη.
Άρχισαν να κατεβαίνουν
Ο Χίνγκσον και ο Φρανκ, περιφερειακοί διευθυντές πωλήσεων μιας εταιρείας αποθήκευσης δεδομένων, ετοιμάζονταν εκείνο το πρωί να διευθύνουν ένα σεμινάριο, όταν ένα αεροσκάφος που είχε καταληφθεί από μέλη της Αλ Κάιντα χτύπησε το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στις 8:46 π.μ. τοπική ώρα.
Αρχικά, όμως, η έκταση της τρομοκρατικής επίθεσης δεν ήταν σαφής. Ο Χίνγκσον τηλεφώνησε στη σύζυγό του, την Κάρεν, στο σπίτι τους στο Γουέστφιλντ του Νιου Τζέρσεϊ, και της είπε ότι είχε συμβεί κάτι έκτακτο.
Στη συνέχεια, αυτός, ο Ροζέλ και ο Φρανκ, αφού έλεγξαν ότι το γραφείο ήταν ασφαλές και διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχαν άλλοι συνάδελφοι εκεί, άρχισαν να κατεβαίνουν προς το ισόγειο.
Δίπλα του
Περίπου 15 ορόφους πάνω από αυτούς, ο πύργος είχε πάρει φωτιά από τη σύγκρουση του πρώτου αεροπλάνου.
Καθώς η μικρή ομάδα του Χίνγκσον διέφευγε, η Ροζέλ περπατούσε μερικές φορές δίπλα του, καθοδηγώντας τον γύρω από τα εμπόδια.
Όμως, στο στενό κλιμακοστάσιο, συχνά δεν υπήρχε αρκετός χώρος για να κάνει αυτή τη δουλειά, οπότε περπατούσε ακριβώς πίσω του, ενώ ο Χίνγκσον κρατούσε το κιγκλίδωμα και κατέβαινε. «Τα σκυλιά δεν οδηγούν», εξηγεί. «Καθοδηγούν».
Τα φιλιά της Ροζέλ
Καθώς κατέβαιναν, ο Χίνγκσον έλεγε επανειλημμένα στη Ροζέλ: «Καλό σκυλί, Ροζέλ. Κάνεις εξαιρετική δουλειά».
«Ήξερα ότι θα αισθανόταν τον φόβο όλων των άλλων, οπότε έπρεπε να της δείξω ότι ήμουν εντάξει», λέει.
Περίπου 10 ορόφους πιο κάτω, μια γυναίκα πίσω τους σταμάτησε και είπε: «Δεν μπορώ να αναπνεύσω, δεν μπορώ να συνεχίσω», θυμάται ο Χίνγκσον, ο οποίος γύρισε πίσω για να τη βοηθήσει.
«Κυριολεκτικά, κάναμε μια ομαδική αγκαλιά εκεί στις σκάλες» θυμάται. Η Ροζέλ πρόσφερε και αυτή τη δική της παρηγοριά: φιλιά.
Κρίση πανικού
Στον 50ό όροφο, ο φόβος κυρίευσε τον Φρανκ. «Μάικ, θα πεθάνουμε», λέει ο Χίνγκσον ότι φώναξε. «Δεν θα καταφέρουμε να βγούμε από εδώ». Αλλά ο Χίνγκσον ήταν αποφασισμένος.
«Σταμάτα, Ντέιβιντ», του είπε απότομα. «Αν η Ροζέλ κι εγώ μπορούμε να κατεβούμε αυτές τις σκάλες, το ίδιο μπορείς και εσύ».
Τα λόγια αυτά ηρέμησαν τον Φρανκ, ο οποίος άρχισε να περπατάει έναν όροφο μπροστά, λέγοντας στον Χίνγκσον τι έβλεπε καθώς προχωρούσαν.
«Όποιος βρισκόταν σε απόσταση που μπορούσε να ακούσει τη φωνή του, άκουσε κάποιον που ήταν ήρεμος, συγκεντρωμένος, να κατεβαίνει τις σκάλες και να φωνάζει σε κάποιον άλλο ότι ήταν εντάξει» λέει ο Χίνγκσον.
«Ο Ντέιβιντ πρέπει να ήταν ένας από τους βασικούς εμψυχωτές που εμπόδισαν τους ανθρώπους σε εκείνο το κλιμακοστάσιο να πανικοβληθούν».
Οι πυροσβέστες
Σε λίγη ώρα, οι πυροσβέστες άρχισαν να τους προσπερνούν καθώς ανέβαιναν -περίπου 50 συνολικά, εκτιμά ο Χίνγκσον. Μερικοί ρώτησαν αν μπορούσαν να βοηθήσουν.
«Η δουλειά σας είναι να κατεβείτε και να βγείτε έξω», τους είπαν οι πρώτοι που έφτασαν στο σημείο. «Εμείς θα αναλάβουμε ό,τι συμβαίνει επάνω».
Συνολικά, 343 πυροσβέστες της Νέας Υόρκης έχασαν τη ζωή τους όταν κατέρρευσαν οι πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου εκείνη την ημέρα.
«Φύγετε αμέσως!»
Όταν ο Χίνγκσον έφτασε επιτέλους στο φουαγιέ, ένας πράκτορας του FBI καθοδήγησε αυτόν και τον Φρανκ έξω από το συγκρότημα. Λίγο μετά τη διάβαση της οδού Μπρόντγουεϊ, ένας αστυνομικός φώναξε: «Φύγετε αμέσως από εδώ, καταρρέει!».
Ο νότιος πύργος των 110 ορόφων, ο οποίος χτυπήθηκε λίγο μετά τον βόρειο πύργο από ένα άλλο αεροπλάνο, διαλυόταν. Ο Χίνγκσον το περιγράφει ως «ένα βουητό που ήταν ένας συνδυασμός εμπορικού τρένου και καταρράκτη».
«Όλοι», λέει, «γύρισαν και έτρεξαν».
«Μην ανησυχείς»
«Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν: “Θεέ μου, δεν μπορώ να πιστέψω ότι μας έβγαλες από ένα κτίριο μόνο για να καταρρεύσει πάνω μας”», λέει ο Χίνγκσον.
«Και όταν το σκέφτηκα αυτό, άκουσα κυριολεκτικά μέσα στο κεφάλι μου μια φωνή που έλεγε: “Μην ανησυχείς για ό,τι δεν μπορείς να ελέγξεις. Επικεντρώσου στο να έχεις δίπλα σου τη Ροζέλ, και τα υπόλοιπα θα τακτοποιηθούν από μόνα τους”».
Στον δρόμο, ο σκύλος-οδηγός του σταμάτησε ξαφνικά στην κορυφή μιας σκάλας και στη συνέχεια οδήγησε τον Χίνγκσον κάτω από το έδαφος, για να βρει καταφύγιο σε έναν σταθμό του μετρό.
«Δεν υπάρχει πια το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου»
Όταν ένας αστυνομικός τους είπε ότι ήταν ασφαλές να βγουν έξω, ο Χίνγκσον, η Ροζέλ και ο Φρανκ, που είχε μείνει μαζί τους, επέστρεψαν στο δρόμο και αντίκρισαν τη συγκλονιστική εικόνα του νότιου πύργου. Ή του σημείου όπου θα έπρεπε να βρισκόταν.
«Ο Ντέιβιντ μας κοίταξε και είπε: “Θεέ μου, Μάικ, το μόνο που βλέπω είναι στήλες καπνού ύψους εκατοντάδων ποδιών. Έχει καταρρεύσει”», λέει ο Χίνγκσον.
Περίπου 10 λεπτά αργότερα, το κτίριο όπου δούλευαν και από το οποίο μόλις είχαν διαφύγει, ο βόρειος πύργος, κατέρρευσε κι αυτός.
Ο Χίνγκσον λέει: «Σκύψαμε και όταν ο θόρυβος ησύχασε, σηκωθήκαμε και ο Ντέιβιντ κοίταξε γύρω του και είπε: “Θεέ μου, Μάικ, δεν υπάρχει πια το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. Έχει χαθεί”».
Ξανά στο σπίτι
Αργότερα εκείνο το βράδυ, ο Χίνγκσον επέστρεψε τελικά στο σπίτι του στο Νιου Τζέρσεϊ. Η Ροζέλ, με αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα, άρπαξε το αγαπημένο της παιχνίδι και άρχισε να παίζει.
«Για εκείνη, όλα είχαν τελειώσει», λέει. «Τίποτα δεν την απειλούσε. Ήταν μια χαρά».
Λίγο μετά τις επιθέσεις, ο Χίνγκσον μετακόμισε στην Καλιφόρνια και εργάστηκε για τον οργανισμό «Guide Dogs for the Blind». Βρήκε την ψυχική του ανάρρωση μιλώντας σε ακροατήρια για την εμπιστοσύνη, την ομαδική εργασία και τον έλεγχο του φόβου.
Ιστορική τραγωδία
Το αυτοβιογραφικό του βιβλίο του 2011, «Thunder Dog», έγινε μπεστ σέλερ της «New York Times», ενώ το τελευταίο του βιβλίο, «Live Like a Guide Dog», εκδόθηκε το 2024.
Το 2002, η Ροζέλ έλαβε το Βραβείο Αριστείας για Σκύλους (ACE) στην κατηγορία των σκύλων υπηρεσίας, και σε ηλικία 14 ετών, πέθανε τον Ιούνιο του 2011.
Ο Χίνγκσον ζει πλέον στο Βίκτορβιλ της Καλιφόρνιας, μαζί με τον Αλάμο, τον ένατο σκύλο-οδηγό του. Η σύζυγός του πέθανε το 2022.
Όταν αναπολεί τα γεγονότα πριν από 25 χρόνια με τον Ροζέλ, αποδίδει το γεγονός ότι κατάφερε να ξεπεράσει αυτή την ιστορική τραγωδία στην ψυχραιμία που διατήρησε και, φυσικά, στην εμπιστοσύνη που έδειξε στον σύντροφό του.
«Μην ανησυχείς για ό,τι δεν μπορείς να ελέγξεις», λέει. «Επικεντρώσου στα πράγματα που μπορείς, γιατί αν ανησυχείς για τα πάντα, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να τρελαθείς».
«Αν αφήσουμε τον φόβο να μας τυφλώσει», συνεχίζει, «το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να κάνουμε τη ζωή μας πιο δύσκολη».
*Από την Έφη Αλεβίζου
