Στα βαθιά νερά του Κόλπου του Μεξικού, οι ζωντανοί οργανισμοί ακόμα δεν έχουν ανακάμψει από την περιβαλλοντική τραγωδία του 2010, όταν μια έκρηξη στην πλατφόρμα Deepwater Horizon της BP απελευθέρωσε περισσότερα από 500 εκατομμύρια λίτρα αργού πετρελαίου.
Νέα μελέτη διαπιστώνει ότι τα πρώτα χρόνια μετά την καταστροφή, οι πληθυσμοί χταποδιών, καλαμαριών, γαρίδων και κριλ –μικρά καρκινοειδή που αποτελούν σημαντική πηγή τροφής για τις φάλαινες- μειώθηκαν κατά τουλάχιστον 60%.
Έκτοτε η ζωή στη βαθιά θάλασσα δεν έχει επανέλθει, έδειξε η έρευνα, η οποία βασίστηκε σε ακουστικές έρευνες και δειγματοληψίες με δίχτυα σε βάθος μέχρι 3 χιλιόμετρα.
Αν και οι ερευνητές δεν απέδωσαν άμεσα τη μείωση στη διαρροή πετρελαίου, είπαν ότι αυτό «είναι η πιο εύλογη εξήγηση».
Η αβεβαιότητα προκύπτει από το γεγονός ότι ελάχιστα ήταν γνωστά για τα βαθιά οικοσυστήματα του Κόλπου του Μεξικού πριν από τη διαρροή του 2010, δήλωσε στο Associated Press η Τρέισι Σάτον του Πανεπιστημίου Nova Southeastern στη Φλόριντα, πρώτη συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύεται στο PNAS.
Η μελέτη παραπέμπει σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2011, μετά την καταστροφή, η οποία είχε χρησιμοποιήσει σόναρ και έξι σειρές διχτυών σε διαφορετικά βάθη, προσφέροντας στους επιστήμονες μια αρκετά καλή εικόνα για την αφθονία της θαλάσσιας ζωής στην περιοχή, από την επιφάνεια μέχρι τα 1.500 μέτρα.
Περίπου τέσσερα χρόνια αργότερα, οι ερευνητές επέστρεψαν στο ίδιο σημείο με τον ίδιο εξοπλισμό και διαπίστωσαν ότι η αφθονία της θαλάσσιας ζωής είχε περιοριστεί στο ένα τρίτο έως το ένα τέταρτο των επιπέδων του 2011.
Οι δειγματοληψίες συνεχίστηκαν από το 2015 και μετά, όμως οι πληθυσμοί παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα. Το 2022 και το 2023 καταγράφηκε μια μικρή αύξηση, η οποία όμως δεν ήταν στατιστικά σημαντική,
«Βρήκαμε μια μεγάλη μείωση», δήλωσε η Σάτον. «Το ερώτημα ήταν γιατί συνέβη. Εξετάσαμε λοιπόν όλους τους φυσικούς παράγοντες που θεωρούσαμε ότι θα μπορούσαν να την εξηγήσουν, συγκεκριμένα τη θερμοκρασία, τη διαθεσιμότητα οξυγόνου και την τροφή. Κανένας από αυτούς δεν παρουσίαζε μεταβολές που να συμβαδίζουν με τη μείωση. Το γεγονός που συνέπιπτε χρονικά ήταν η πετρελαιοκηλίδα. Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι αυτή είναι η πιθανότερη αιτία της μείωσης» εξήγησε.
Πελεκάνοι που καλύφθηκαν με πετρέλαιο στον Kόλπο του Μεξικού περιμένουν να καθαριστούν σε κέντρο περίθαλψης στις 7 Ιουνίου 2010 (Reuters)
Κάποιοι θαλάσσιοι οργανισμοί πέθαναν από την ίδια την έκρηξη, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 11 εργαζομένους της εξέδρας της BP, περισσότεροι όμως υπέκυψαν στη διάρκεια της διαρροής πετρελαίου και φυσικού αερίου που συνεχίστηκε για σχεδόν πέντε μήνες.
Οι ρύποι συσσωρεύτηκαν στα αυγά των οργανισμών που επέζησαν, με αποτέλεσμα οι επόμενες γενιές να είναι περισσότερο επιβαρυμένες και εξασθενημένες, σύμφωνα με την Σάτον.
Ο εκπρόσωπος της BP, Πολ Τακαχάσι, δήλωσε ότι το δυστύχημα «άλλαξε για πάντα» την εταιρεία. «Έχουμε προχωρήσει σε πολλές αλλαγές με στόχο να αποτρέψουμε την επανάληψη ενός παρόμοιου περιστατικού», είπε.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ερήμωση της μεσοπελαγικής και βαθυπελαγικής ζώνης πιθανότατα οφείλεται όχι μόνο στο πετρέλαιο αλλά και στις ουσίες διασποράς που χρησιμοποιήθηκαν για να διαλύσουν την απέραντη πετρελαιοκηλίδα. Οι ουσίες αυτές μετατρέπουν το πετρέλαιο σε μικρά σταγονίδια που διαχέονται πιο εύκολα στη στήλη του νερού. Αυτό είναι πιθανό να αύξησε την έκθεση των θαλάσσιων οργανισμών στο πετρέλαιο.
Τα χημικά διασποράς προκάλεσαν πολλά προβλήματα και η χρήση τους θα πρέπει να αποφεύγεται, δήλωσε στο Associated Press δήλωσε η Ρίτα Κόλγουελ, πρώην διευθύντρια του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών (NSF) των ΗΠΑ και μικροβιολόγος περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ. Μια καλύτερη λύση θα ήταν η χρήση ουσιών που ευνοούν τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών οι οποίοι διασπούν το πετρέλαιο, είπε.
Η Κόλγουελ δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, είχε όμως διευθύνει ένα δεκαετές ερευνητικό πρόγραμμα για τις επιπτώσεις της πετρελαιοκηλίδας, με χρηματοδότηση 500 εκατ. δολαρίων από την BP.
Πέρα από τη μείωση των πληθυσμών, η νέα μελέτη κατέγραψε επίσης μείωση της γενετικής ποικιλότητας για κάποια είδη. Αυτό σημαίνει ότι πληθυσμοί ενδέχεται να μη διαθέτουν την πλούσια γονιδιακή δεξαμενή που απαιτείται να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχείς ρυθμούς, επισήμαναν οι ερευνητές.
Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε έρευνα του 2024 που διαπίστωνε ότι οι πληθυσμοί φαλαινών και δελφινιών στον Κόλπο του Μεξικού παρέμεναν μειωμένοι κατά περισσότερο από 80%.
