Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ραγδαία την αγορά εργασίας, αλλά για ορισμένους νέους εργαζόμενους η απάντηση δεν είναι να προσαρμοστούν στις νέες τεχνολογίες. Είναι να εγκαταλείψουν εντελώς τα επαγγέλματά τους και να αναζητήσουν δουλειές στις οποίες η ανθρώπινη παρουσία παραμένει αναντικατάστατη.
Η γαλλική εφημερίδα «Le Monde» κατέγραψε τις ιστορίες νέων επαγγελματιών που αφήνουν πίσω τους την επικοινωνία, το μάρκετινγκ και τις ψηφιακές υπηρεσίες για να γίνουν ζαχαροπλάστες, τεχνίτες ή εκπαιδευτικοί.
Η 24χρονη Απολίν Ζιντ σπούδασε Νομική και Επικοινωνία, αλλά σήμερα εργάζεται σε ένα ζαχαροπλαστείο στα δυτικά προάστια του Παρισιού. Η απόφασή της διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια πρακτικής άσκησης σε δικηγορικό γραφείο, όταν της ζητήθηκε να γράφει άρθρα χρησιμοποιώντας το ChatGPT. «Με τρέλαινε. Σκέφτηκα ότι δεν είναι αυτό το είδος ανθρώπου που θέλω να γίνω», δηλώνει στη «Le Monde». «Το να εργάζεσαι χωρίς υπολογιστή και να ξέρεις ότι δεν απειλείσαι από την τεχνητή νοημοσύνη είναι σαν να βρίσκεσαι μέσα σε μια μικρή προστατευτική φούσκα», προσθέτει.
Σήμερα αμείβεται με 1.689 ευρώ καθαρά τον μήνα, πολύ λιγότερα από όσα θα μπορούσε να κερδίζει ως δικηγόρος. Ωστόσο, δεν μετανιώνει. «Όταν ξυπνάω, χαίρομαι που πηγαίνω στη δουλειά και όταν επιστρέφω στο σπίτι είμαι ευχαριστημένη με τη μέρα μου», λέει.
Απήχηση στη Γενιά Ζ
Η στροφή προς τα χειρωνακτικά επαγγέλματα αποκτά ιδιαίτερη απήχηση στη Γενιά Ζ. Σύμφωνα με έρευνα των LinkedIn και Censuswide που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, σχεδόν το 63% των νέων ηλικίας 18 έως 28 ετών προτιμά μια πρακτική εργασία από μια δουλειά γραφείου. Το 65% θεωρεί ότι τα τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα προσφέρουν περισσότερο νόημα, ενώ πάνω από το 67% απορρίπτει την προοπτική να περνά την επαγγελματική του ζωή μπροστά σε μια οθόνη απαντώντας σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Ανάμεσά τους βρίσκεται η 33χρονη Ερμίν, η οποία εργάστηκε επί χρόνια στην επικοινωνία και τη γραφιστική. Την άνοιξη του 2026 αποφάσισε να εγκαταλείψει τον κλάδο και να εκπαιδευτεί στην κατασκευή ψηφιδωτών και την τοποθέτηση πλακιδίων.
«Δεν έχω τη δύναμη να αντιμετωπίσω την τεχνητή νοημοσύνη, ούτε την ενέργεια να εξηγώ γιατί είναι προβληματική», επισημαίνει.
Ήθελε πλέον να δημιουργεί με τα χέρια της, δουλεύοντας με πραγματικά, απτά υλικά. Πριν καταλήξει στα ψηφιδωτά, δοκίμασε τη λιθοτεχνία, την υαλογραφία, το κέντημα και την ταπητουργία. Στην πορεία συνάντησε και άλλους συνομηλίκους της που εγκατέλειψαν τις προηγούμενες δουλειές τους για να γίνουν ξυλογλύπτες ή επιπλοποιοί.
Η 34χρονη Αϊνά ακολούθησε διαφορετική διαδρομή. Έπειτα από δέκα χρόνια στον ψηφιακό τομέα, όπου διηύθυνε ακόμη και τμήμα τεχνητής νοημοσύνης, ίδρυσε στη Μαδαγασκάρη ένα εργαστήριο χειροτεχνίας που απασχολεί πέντε γυναίκες. «Συνειδητοποίησα ότι οι λύσεις που δημιουργούσα απο-ανθρωποποιούσαν την επικοινωνία. Οι πελάτες μιλούσαν πλέον μόνο με μηχανές», αναφέρει. Η ίδια προβληματίστηκε επίσης για τις συνθήκες εργασίας των ανθρώπων που επισημαίνουν δεδομένα για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της τεχνολογίας.
«Υποβάθμιση του επαγγέλματος»
Αντίστοιχα, ο 29χρονος Ζονάς εγκατέλειψε διαφημιστική εταιρεία, όπου η τεχνητή νοημοσύνη είχε αναλάβει σχεδόν όλες τις καθημερινές εργασίες. Έπειτα από επαγγελματική εξουθένωση, έγινε καθηγητής οικονομικών και κοινωνικών επιστημών. Ο μισθός του μειώθηκε από σχεδόν 3.000 σε 1.800 ευρώ, αλλά αισθάνεται ότι απέκτησε ξανά δημιουργική αυτονομία.
«Επιταχύνει τη δουλειά και μας κάνει πιο παραγωγικούς, αλλά με κόστος την υποβάθμιση του επαγγέλματος: αντί να διατηρούμε τα καθήκοντα που εκτιμώνται περισσότερο κοινωνικά, όπως το δημιουργικό μέρος, και να αναθέτουμε τα πιο άχαρα στην τεχνητή νοημοσύνη, συμβαίνει το αντίθετο», λέει.
Παρόμοια είναι η περίπτωση της 33χρονης Ενορά, πρώην καλλιτεχνικής διευθύντριας σε διαφημιστική εταιρεία, που αποφάσισε να ξεκινήσει από το μηδέν το 2023. μετά από μια αμοιβαία συμφωνημένη αποχώρηση
«Προσαρμόστηκα σε κάθε αλλαγή: από τον έντυπο τύπο στο διαδίκτυο, στο βίντεο, στα κοινωνικά μέσα, στο 3D, αλλά αρνήθηκα να προσαρμοστώ στην τεχνητή νοημοσύνη», λέει.
Επέλεξε να εργαστεί αρχικά ως υπάλληλος υποδοχής και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε βοηθό υπεύθυνης εκδηλώσεων, ανακαλύπτοντας ξανά την ικανοποίηση της άμεσης ανθρώπινης επαφής. «Γνωρίζεις ανθρώπους, μου αρέσει πολύ να είμαι στο πεδίο, είναι πραγματικά ικανοποιητικό», επισημαίνει.
