Ένα ακόμη ιστορικό ορόσημο ετοιμάζεται να κατακτήσει το Voyager 1, το διαστημικό σκάφος της NASA που ταξιδεύει αδιάκοπα εδώ και σχεδόν μισό αιώνα. Την Τετάρτη (18/11) αναμένεται να βρεθεί σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη, έχοντας διανύσει περίπου 25,9 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Πρόκειται για την πρώτη ανθρώπινη κατασκευή που φτάνει τόσο μακριά από τον πλανήτη μας.
Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε το 1977, με αρχική αποστολή την εξερεύνηση του Δία και του Κρόνου. Σχεδόν 49 χρόνια αργότερα, συνεχίζει το ταξίδι του στον διαστρικό χώρο, απομακρυνόμενο από τη Γη με ταχύτητα περίπου 61.100 χιλιομέτρων την ώρα.
«Το Voyager 1 θα γίνει η πρώτη ανθρώπινη κατασκευή που θα φτάσει σε αυτή την απόσταση από τη Γη, προσθέτοντας ακόμη μία ιστορική πρωτιά στον μακρύ κατάλογο επιτευγμάτων της αποστολής», αναφέρει η NASA.
Το Voyager 1 και το δίδυμο σκάφος του, Voyager 2, είναι τα μοναδικά διαστημικά σκάφη που έχουν διασχίσει την ηλιόπαυση, το εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας, της προστατευτικής περιοχής που δημιουργούν τα σωματίδια και τα μαγνητικά πεδία του Ήλιου.
Ένα «καλημέρα» που χρειάζεται δύο ημέρες για να απαντηθεί
Η απόσταση του Voyager 1 από τη Γη δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό αριθμητικό ρεκόρ. Δημιουργεί και μια ιδιαίτερη πρόκληση για τους επιστήμονες που εξακολουθούν να επικοινωνούν μαζί του.
Όταν το σκάφος βρεθεί σε απόσταση μίας ημέρας φωτός, ένα ραδιοσήμα από τη Γη θα χρειάζεται περίπου 24 ώρες για να φτάσει σε αυτό. Άλλες τόσες θα απαιτούνται για να επιστρέψει η απάντησή του.
«Αν στείλω μια εντολή στο Voyager 1, λέγοντάς του, για παράδειγμα, “καλημέρα”, στις 8 το πρωί της Δευτέρας, η απάντησή του θα φτάσει σε εμάς περίπου την ίδια ώρα, το πρωί της Τετάρτης», εξήγησε η Σούζι Ντοντ, υπεύθυνη του προγράμματος Voyager στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA (JPL).
Πρόκειται για μια εντυπωσιακή υπενθύμιση των αποστάσεων του Διαστήματος: ακόμη και ένα σήμα που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός χρειάζεται δύο ολόκληρες ημέρες για να πραγματοποιήσει τη διαδρομή από τη Γη στο Voyager 1 και πίσω.
Από τον Δία και τον Κρόνο στα όρια του διαστρικού χώρου
Η αρχική αποστολή του Voyager 1 ήταν πολύ πιο περιορισμένη από το ταξίδι που τελικά πραγματοποίησε.
Το διαστημικό σκάφος πέρασε κοντά από τον Δία το 1979 και τον Κρόνο το 1980, εκπληρώνοντας τους βασικούς στόχους για τους οποίους είχε σχεδιαστεί.
Ωστόσο, η αποστολή δεν ολοκληρώθηκε εκεί. Τα δύο Voyager συνέχισαν την εξερεύνηση, προσφέροντας στην ανθρωπότητα πολύτιμες εικόνες και επιστημονικά δεδομένα από τους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος. Συνολικά, οι δύο αποστολές πραγματοποίησαν κοντινές διελεύσεις από τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
Σήμερα, τα διαστημικά σκάφη εξακολουθούν να καταγράφουν τις συνθήκες που επικρατούν πέρα από την ηλιόσφαιρα, σε μια περιοχή του Διαστήματος την οποία δεν είχε εξερευνήσει ποτέ προηγουμένως ανθρώπινη κατασκευή.
Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος της επικοινωνίας
Παρά την εξαιρετική αντοχή του, το Voyager 1 αντιμετωπίζει έναν αντίπαλο που δεν μπορεί να ξεπεράσει: Τη σταδιακή εξάντληση της διαθέσιμης ενέργειας.
Το σκάφος τροφοδοτείται από θερμοηλεκτρικές γεννήτριες ραδιοϊσοτόπων, οι οποίες αξιοποιούν τη θερμότητα από τη ραδιενεργό διάσπαση πλουτωνίου. Καθώς η παραγόμενη ηλεκτρική ισχύς μειώνεται, η NASA αναγκάζεται να απενεργοποιεί σταδιακά τα επιστημονικά όργανα, προκειμένου να διατηρήσει το σκάφος λειτουργικό για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα.
Πλέον παραμένουν ενεργά δύο επιστημονικά όργανα: το μαγνητόμετρο και το υποσύστημα κυμάτων πλάσματος, που συνεχίζουν να συλλέγουν πληροφορίες για το διαστρικό περιβάλλον.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η επικοινωνία με το Voyager 1 θα μπορέσει να συνεχιστεί έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, όταν η διαθέσιμη ισχύς αναμένεται να μην επαρκεί πλέον για τη λειτουργία των συστημάτων του.
Ο «Χρυσός Δίσκος»: Ένα μήνυμα της ανθρωπότητας στο Σύμπαν
Ακόμη και όταν το Voyager 1 σταματήσει να επικοινωνεί με τη Γη, το ταξίδι του θα συνεχιστεί.
Στο εσωτερικό του μεταφέρει τον περίφημο Χρυσό Δίσκο (Golden Record), ένα μήνυμα της ανθρωπότητας προς οποιονδήποτε ενδεχομένως συναντήσει το διαστημικό σκάφος στο απώτερο μέλλον. Ο δίσκος περιλαμβάνει χαιρετισμούς σε περισσότερες από 50 γλώσσες, ήχους της φύσης, εικόνες από τη ζωή στη Γη και μουσικές συνθέσεις, από τον Μπετόβεν μέχρι τον Τσακ Μπέρι.
Περιέχει επίσης έναν χάρτη πάλσαρ, σχεδιασμένο ώστε να υποδεικνύει τη θέση του Ηλιακού μας Συστήματος.
Στο μήνυμα που συνόδευε τον δίσκο, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ περιέγραφε την αποστολή ως μια προσπάθεια επικοινωνίας με πιθανούς πολιτισμούς πέρα από τη Γη. «Αυτό είναι ένα δώρο από έναν μικρό, μακρινό κόσμο. Ένα δείγμα των ήχων μας, της επιστήμης μας, των εικόνων μας, της μουσικής μας, των σκέψεων και των συναισθημάτων μας», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Η NASA καλεί τον κόσμο να στείλει ένα φωτεινό μήνυμα
Με αφορμή το ιστορικό ορόσημο, η NASA καλεί το κοινό να συμμετάσχει σε μια συμβολική δράση το βράδυ της Τρίτης 17 Νοεμβρίου.
Όσοι επιθυμούν μπορούν να στρέψουν προς τον ουρανό έναν φακό, το φως του κινητού τους ή οποιαδήποτε άλλη μικρή φωτεινή πηγή και να σχηματίσουν με διαδοχικές αναλαμπές τα γράμματα V-G-R, το χαρακτηριστικό σήμα της αποστολής Voyager.
Μια συμβολική χειρονομία για ένα διαστημικό σκάφος που ξεκίνησε πριν από σχεδόν μισό αιώνα για να εξερευνήσει τους γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος και σήμερα συνεχίζει το ταξίδι του πολύ πέρα από αυτούς, μεταφέροντας ένα μικρό αποτύπωμα της ανθρωπότητας στα βάθη του Διαστήματος.






