Οι διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για το κλίμα στην COP31 οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο την Κυριακή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες αρνήθηκαν να προσυπογράψουν το τελευταίο σχέδιο συμφωνίας , από το οποίο έλειπε οποιαδήποτε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα.
Έπειτα από περισσότερες από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων στην Αττάλεια της Τουρκίας οι οποίες επρόκειτο να ολοκληρωθούν την Παρασκευή αλλά παρατάθηκαν μέχρι το απόγευμα της Κυριακής, ο πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, ανακοίνωσε στην καταληκτική συνεδρίαση της ολομέλειας ότι δεν εγκρίθηκε συμφωνία.
«Είναι σαφές ότι υπάρχουν αντιπροσωπείες σε αυτή την αίθουσα που αντιτίθενται στο συγκεκριμένο κείμενο. Αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει συναίνεση. Ως εκ τούτου, οι αποφάσεις δεν εγκρίθηκαν», δήλωσε.
Η τελευταία φορά που οι διαπραγματεύσεις οδηγήθηκαν σε ναυάγιο ήταν το 2009, όταν η διεθνής κοινότητα απέτυχε να εγκρίνει τη Συμφωνία της Κοπεγχάγης, μια εξέλιξη που κατάφερε πλήγμα στην κλιματική διπλωματία.
Για την έγκριση των αποφάσεων των COP απαιτείται σχεδόν πλήρης ομοφωνία, μια απαίτηση που δυσκόλεψε σημαντικά το έργο της Τουρκίας και της συνδιοργανώτριας Αυστραλίας.
Η αρχική αναφορά στην ανάγκη απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα χρειάστηκε να αφαιρεθεί, δεδομένου ότι πετρελαιοπαραγωγές χώρες όπως Σαουδική Αραβία και η Βενεζουέλα, βασικά μέλη του OPEC, επέμειναν ότι πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν ακόμα μέλλον.
Ο πρόεδρος της Μουράτ Κουρούμ εμφανίζεται σε γιγαντοθόνη καθώς απευθύνεται στην ολομέλεια της COP31 (Reuters)
«Δεν πρόκειται να εγκρίνουμε μια τελική απόφαση που δεν θα περιλαμβάνει ούτε καν μια αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, τα οποία αποτελούν την κύρια αιτία της κλιματικής αλλαγής. Δεν θα δεχτούμε να κάνουμε βήματα προς τα πίσω στις διαπραγματεύσεις και δεν θα αποδεχτούμε μια Σύνοδο για το Κλίμα που εξωραΐζει τον ρόλο των ορυκτών καυσίμων» είχε δηλώσει νωρίτερα την Κυριακή ο εκπρόσωπος της ΕΕ.
«Τα σχέδια κειμένων που μας έχουν υποβληθεί —και χρησιμοποιώ σκόπιμα τον πληθυντικό— δεν αντιμετωπίζουν ούτε στο ελάχιστο την κλιματική κρίση που βιώνουμε. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να τα αποδεχτεί» είπε.
Ο Παναμάς είχε στο μεταξύ διαμηνύσει ότι δεν θα αποδεχόταν συμφωνία που δεν προβλέπει ανώτατο όριο στην παραγωγή πετρελαίου και δεν ενισχύει τη χρηματοδότηση προκειμένου να προσαρμοστούν οι πιο ευάλωτες χώρες στην πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος του Παναμά, Χουάν Κάρλος Ναβάρο, δήλωσε μάλιστα ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν υπό την ομηρία μιας «πετρελαϊκής μαφίας» και ότι η διαδικασία πρέπει να μεταρρυθμιστεί.
Νεκρός ο στόχος των 1,5 βαθμών
Το κείμενο αναγνωρίζει για πρώτη φορά ότι ο Στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με τον οποίο η άνοδος της θερμοκρασίας έως το 2100 δεν πρέπει να υπερβεί τους 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, έχει πλέον χαθεί.
Περιλαμβάνει επίσης την πρόταση της Τουρκίας για τον εξηλεκτρισμό των οικονομιών, σύμφωνα με την οποία οι χώρες καλούνται αυξήσουν το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στη συνολική τελική κατανάλωση ενέργειας σε 35% έως το 2035, από περίπου 21% σήμερα.
Από το κείμενο είχε ωστόσο απαλειφθεί η πρόβλεψη ότι η αύξηση της ζήτησης για ενέργεια πρέπει να καλυφθεί από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και όχι από ρυπογόνους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που καίνει ορυκτά καύσιμα.
Από το σχέδιο απαλείφθηκε επίσης η αναφορά στον στόχο των 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χρηματοδότηση έργων προσαρμογής στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Ακόμα, το τελευταίο σχέδιο συμφωνίας προσέφερε στήριξη στην αμφιλεγόμενη πρακτική της αφαίρεσης άνθρακα, με τον συγκεκρικμένο στόχο ότι οι ρυπογόνες βιομηχανίες θα πρέπει να απομακρύνουν από τα καυσαέρια των εργοστασίων τους έναν δισεκατομμύριο τόνους διοξειδίου του άνθρακα.
Η πρακτική προωθείται από τη βιομηχανία υδρογονανθράκων και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι πρόκειται απλώς για δικαιολογία προκειμένου να συνεχιστούν οι επενδύσεις στα ορυκτά καύσιμα.
«Η δέσμευση άνθρακα είναι μία από τις μεγαλύτερες απάτες σε μια εποχή όπου έχουμε υπερβεί τα όρια της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Οι ηγέτες μας βρίσκονται ένα βήμα πριν πέσουν στην παγίδα» δήλωσε στο Reuters η Σάρα Σο της περιβαλλοντικής οργάνωσης 350.org.
Οι φετινές διαπραγματεύσεις είχαν περιπλακεί ακόμη περισσότερο λόγω των πολέμων στην Ουκρανία και της αύξησης του κόστους ζωής, ζητημάτων που μονοπωλούν το ενδιαφέρον των κυβερνήσεων.
Από τις συνομιλίες απουσίαζαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά οι Ηνωμένες Πολιτείες, η χώρα με τις μεγαλύτερες ιστορικά εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ διέκοψε τη συνεργασία στο πεδίο χαρακτηρίζοντας την κλιματική αλλαγή«απάτη».
Η αποτυχία των διαπραγματεύσεων στην Τουρκία δημιουργεί τώρα αμφιβολίες για φιλόδοξες αποφάσεις στην επόμενη COP, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2027 στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας.






