Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy, ενισχύει την υπόθεση ότι ορισμένα από τα βασικά δομικά στοιχεία της ζωής ίσως δεν σχηματίστηκαν αποκλειστικά στον πλανήτη μας, αλλά δημιουργήθηκαν στο διάστημα και μεταφέρθηκαν στη Γη μέσω μετεωριτών και αστεροειδών.
Τι είναι η ερυθρουλόζη
Η ερυθρουλόζη είναι ένα σάκχαρο με τέσσερα άτομα άνθρακα και ανήκει στην ίδια χημική οικογένεια με μόρια που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των ζωντανών οργανισμών. Τα σάκχαρα αυτού του τύπου είναι απαραίτητα για τη ζωή, καθώς συμμετέχουν στη δημιουργία νουκλεϊκών οξέων, στην αποθήκευση ενέργειας και στη σωστή λειτουργία των κυττάρων.
Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες γνώριζαν ότι οργανικά μόρια υπάρχουν στο διάστημα, όμως δεν είχε εντοπιστεί ποτέ ένα τόσο σύνθετο σάκχαρο στο διαστρικό περιβάλλον. Η νέα ανακάλυψη δείχνει ότι η φύση μπορεί να δημιουργεί πολύπλοκες οργανικές ενώσεις ακόμη και στις ακραίες συνθήκες του διαστήματος, χωρίς την παρουσία ζωής.
Πώς έγινε η ανακάλυψη
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε την ερυθρουλόζη σε ένα γιγάντιο μοριακό νέφος που βρίσκεται περίπου 27.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη, κοντά στο κέντρο του Γαλαξία. Με τη χρήση ισχυρών ραδιοτηλεσκοπίων, οι επιστήμονες κατέγραψαν το μοναδικό «χημικό αποτύπωμα» του μορίου, επιβεβαιώνοντας την παρουσία του με μεγάλη ακρίβεια.
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι η ερυθρουλόζη ήταν μάλιστα πιο άφθονη από άλλα μικρότερα συγγενικά σάκχαρα, γεγονός που εξέπληξε τους ερευνητές και υποδηλώνει ότι ο συγκεκριμένος τρόπος σχηματισμού της είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός.
Πώς σχηματίζεται ένα σάκχαρο στο διάστημα
Σύμφωνα με τα υπολογιστικά μοντέλα της έρευνας, η ερυθρουλόζη δημιουργείται πάνω στην παγωμένη επιφάνεια μικροσκοπικών κόκκων διαστημικής σκόνης. Εκεί, απλούστερα οργανικά μόρια, όπως η γλυκολαλδεΰδη και η αιθυλενογλυκόλη, αντιδρούν μεταξύ τους σταδιακά, σχηματίζοντας το πιο πολύπλοκο σάκχαρο.
Αργότερα, ισχυρά κρουστικά κύματα που προκαλούνται από συγκρούσεις νεφών αερίων απελευθερώνουν τα μόρια αυτά στο διάστημα, όπου μπορούν πλέον να ανιχνευθούν από τα ραδιοτηλεσκόπια.
Θα μπορούσε αυτό σάκχαρο να έχει συμβάλει στη δημιουργία της ζωής;
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η ανακάλυψη δεν αποδεικνύει πως η ζωή προήλθε από το διάστημα. Ωστόσο, ενισχύει σημαντικά την ιδέα ότι πολλά από τα χημικά συστατικά που ήταν απαραίτητα για την εμφάνιση των πρώτων μορφών ζωής ίσως σχηματίστηκαν πολύ πριν δημιουργηθεί η Γη.
Η ερυθρουλόζη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή μπορεί, όταν βρεθεί σε υδάτινο περιβάλλον, να μετατραπεί σε άλλα σάκχαρα που θεωρούνται πιθανοί πρόδρομοι του RNA, του μορίου που πιστεύεται ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση των πρώτων ζωντανών οργανισμών.
Παράλληλα, προηγούμενες αποστολές έχουν ήδη εντοπίσει άλλα βιολογικά σημαντικά σάκχαρα σε μετεωρίτες και σε δείγματα από αστεροειδείς, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα ότι οργανικά μόρια μεταφέρονταν στη Γη κατά τη διάρκεια των πρώτων δισεκατομμυρίων ετών της ιστορίας της.
Ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της προέλευσης της ζωής
Η ανακάλυψη της ερυθρουλόζης αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της προέλευσης της ζωής. Αν και απομένουν πολλά ερωτήματα να απαντηθούν, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι το διάστημα είναι πολύ πιο πλούσιο σε πολύπλοκες οργανικές ενώσεις απ’ όσο πιστεύαμε. Αυτό σημαίνει ότι τα δομικά υλικά της ζωής μπορεί να είναι πολύ πιο διαδεδομένα στο Σύμπαν, αυξάνοντας τις πιθανότητες παρόμοιες χημικές διεργασίες να έχουν συμβεί και σε άλλους πλανήτες.
