Κάτι δεν πάει καλά στην διάσημη πλατεία Σόκαλο στην Πόλη του Μεξικού: ο καθεδρικός ναός της πρωτεύουσας γέρνει προς τη μία πλευρά, ενώ το Εθνικό Παλάτι προς την άλλη.
Η κλίση που έχουν πάρει πολλά κτήρια είναι η πιο εμφανής παρενέργεια ενός φαινομένου καθίζησης που συνεχίζεται εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
Η υποχώρηση του εδάφους ήταν γνωστή, τώρα όμως παρακολουθείται με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια χάρη στον δορυφόρο Nisar της NASA, το μεγαλύτερο και πιο προηγμένο ραντάρ που έχει εκτοξευτεί μέχρι σήμερα στο Διάστημα.
Το Nisar βασίζεται στην τεχνολογία του «ραντάρ συνθετικού διαφράγματος» (SAR) που επιτρέπει την απεικόνιση του εδάφους σε τρεις διαστάσεις ακόμα και τη νύχτα ή όταν έχει σύννεφα.
Οι μετρήσεις του αποκαλύπτουν ότι μεγάλα τμήματα της Πόλης του Μεξικού, για παράδειγμα η περιοχή του αεροδρομίου, βυθίζονται με ρυθμό που ξεπερνά τα 2 εκατοστά τον μήνα, αναφέρει ο Guardian.
«Το Nisar ανεβάζει τις δορυφορικές παρατηρήσεις της Γης σε άλλο επίπεδο» δήλωσε ο Μάριν Γκοβόρτσιν του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια,.
«Μπορεί να εντοπίζει κάθε αλλαγή, μεγάλη ή μικρή, που συμβαίνει στη Γη από εβδομάδα σε εβδομάδα. Καμία άλλη αποστολή απεικόνισης δεν μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο» είπε.
Στις περιοχές που εμφανίζονται με μπλε χρώμα, η καθίζηση υπερβαίνει τα 2 εκατοστά ανά μήνα (Nisar)
Η καθίζηση, η οποία έγινε αρχικά αντιληπτή το 1925, είναι αποτέλεσμα της υπεράντλησης υπόγειων υδάτων για την υδροδότηση των 22 εκατομμυρίων κατοίκων της πόλης. Η μεξικανική πρωτεύουσα είναι χτισμένη εκεί όπου βρισκόταν κάποτε μια λίμνη. Το αργιλώδες, εξαιρετικά μαλακό υπέδαφος συμπιέζεται όταν το νερό αφαιρείται.
«Ο υπόγειος υδροφορέας υποχωρεί κάτω από το βάρος της πόλης» είπε ο Γκοβόρτσιν.
Η καθίζηση είναι ιδιαίτερα εμφανής στο άγαλμα του Αγγέλου της Ανεξαρτησίας στη λεωφόρο Πασέο ντε λα Ρεφόρμα, το οποίο ανεγέρθηκε το 1910 για να τιμήσει τον έναν αιώνα ανεξαρτησίας του Μεξικού. Στη βάση του μνημείου των 36 μέτρων χρειάστηκε να προστεθούν 14 σκαλιά, καθώς το έδαφος γύρω του έχει υποχωρήσει.
Επιπλέον σκαλιά προστέθηκαν στο βάθρο του Αγάλματος της Ανεξαρτησίας λόγω υποχώρησης του εδάφους γύρω του (Carlos Valenzuela / CC BY-SA 4.0)
Οι ζημιές επεκτείνονται βαθύτερα. Το φαινόμενο «επηρεάζει όλες τις υποδομές της πόλης: τους δρόμους, τους αγωγούς ύδρευσης, τους ταμιευτήρες νερού, τους σωλήνες αποχέτευσης» είπε ο Εφραΐν Οβάνδο Σέλι, μηχανικός του Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού.
Δεδομένου ότι τα υπόγεια ύδατα καλύπτουν ακόμα και σήμερα περίπου το ήμισυ των αναγκών σε νερό, εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.
Αντίθετα, η πόλη οδηγείται σε έναν φαύλο κύκλο: η καθίζηση προκαλεί τη θραύση των αγωγών νερού, και πόλη χάνει περίπου το 40% του νερού της σε διαρροές. Οι απώλειες αυξάνουν την κατανάλωση και επιταχύνουν έτσι την καθίζηση.
Αν σε αυτά προστεθεί η κλιματική κρίση, η οποία περιορίζει τις βροχοπτώσεις και την ανανέωση των υπόγειων υδάτων, η μητρόπολη δείχνει να οδηγείται σε καταστροφή.
«Για να σταματήσουμε την καθίζηση, θα έπρεπε να σταματήσουμε την άντληση νερού» είπε ο Σέλι.
«Και αν σταματήσουμε την άντληση, πού θα βρούμε νερό να πιούμε; Το τυπικό αστείο είναι πως, αν δεν έχουμε να πιούμε νερό, ας πιούμε τεκίλα».
