Μνήμες από μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Κατοχής αναζωπύρωσε η δημοσιοποίηση φωτογραφιών που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944 — στην πλειονότητά τους στελέχη και μέλη του ΚΚΕ.

Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν, τις τελευταίες ώρες, οι πρώτες αναφορές για πιθανή ταυτοποίηση τεσσάρων εκ των εκτελεσθέντων. Σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται για τους Βασίλη Παπαδήμα και Ηλία Ρίζο, ενώ, κατά το 902.gr, προκύπτει ότι στις φωτογραφίες ενδέχεται να απεικονίζονται επίσης ο Δημήτρης Παπαδόπουλος και ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης.

 

Στο επίκεντρο των πρώτων προσπαθειών ταυτοποίησης βρίσκεται ο Βασίλης Παπαδήμας: ο άνδρας με το λευκό πουκάμισο σε μία από τις φωτογραφίες. Γεννημένος στην Πύλο το 1909, εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. Συνελήφθη στις 6 Αυγούστου 1941 από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στις δυνάμεις Κατοχής, και ακολούθησε μια διαδρομή κρατήσεων από το στρατόπεδο του Ναυπλίου στη Λάρισα και, τελικά, στο Χαϊδάρι, πριν συμπεριληφθεί στους 200 της Πρωτομαγιάς 1944. Η οικογενειακή τραγωδία, κατά το ίδιο δημοσίευμα, δεν σταμάτησε με την εκτέλεσή του: η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες αργότερα, ενώ ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, γνωστός εκδότης και αντιστασιακός, είχε επίσης βρεθεί αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή και, μεταπολεμικά, εξορίστηκε στη Μακρόνησο.

 

Σε άλλη φωτογραφία, πιθανολογείται ότι απεικονίζεται ο Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου, ένας νεαρός άνδρας που φαίνεται να χαμογελά ελαφρά. Εργαζόταν σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών και αρτοσκευασμάτων στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα). Μετά την είσοδο των ιταλικών δυνάμεων στην πόλη, συνελήφθη από Έλληνες συνεργάτες και παραδόθηκε στους κατακτητές, κρατήθηκε στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, πριν καταλήξει ανάμεσα στους 200. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αντιστασιακή δράση είχαν και τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, με αναφορά και σε δεσμούς με το ΚΚΕ.

 

Παράλληλα, κατά το 902.gr, οι φωτογραφίες ενδέχεται να αποτυπώνουν και δύο ακόμη πρόσωπα: τον Θρασύβουλο Καλαφατάκη και τον Δημήτρη Παπαδόπουλο. Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης, 30 ετών, καταγόταν από τον Πλατανιά Χανίων (γενν. 1914), ήταν γεωργός και γαλακτοκόμος, παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Σύμφωνα με τα βιογραφικά στοιχεία που έχουν καταγραφεί, οργανώθηκε από νωρίς στο ΚΚΕ, διώχθηκε κατά τη δικτατορία Μεταξά, συνελήφθη το 1939 και πέρασε από φυλακές και τόπους κράτησης (Χανιά, Αβέρωφ, Ακροναυπλία, ιταλικό στρατόπεδο Λάρισας) πριν μεταφερθεί στο Χαϊδάρι. Αναφέρεται ακόμη ότι στο στρατόπεδο φρόντιζε ως μάγειρας νεότερους κρατούμενους, ενώ προς τιμήν του έχει δοθεί το όνομά του σε δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά στα Χανιά.

Θρασύβουλος Καλαφατάκης
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης (Πηγή φωτογραφίας: 902.gr)
Δημήτρης ΠαπαδόπουλοςΔημήτρης Παπαδόπουλος
Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος (Πηγή φωτογραφίας: 902.gr)

Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος, ποντιακής καταγωγής, περιγράφεται ως από τους παλαιότερους αγωνιστές του κλάδου των οικοδόμων, με έντονη συνδικαλιστική δράση ήδη από την εγκατάστασή του στην Ελλάδα ως πρόσφυγας (1922–1924). Διετέλεσε, μεταξύ άλλων, γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Οικοδόμων, με επανειλημμένες διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες για τη δράση του. Συνελήφθη το 1936 από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου, οδηγήθηκε σε εξορία και στην Ακροναυπλία, και το 1941 παραδόθηκε στους Γερμανούς, μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκε την 1η Μαΐου 1944 μαζί με τους υπόλοιπους 200.



Πηγή