Με το βλέμμα στραμμένο στους λογαριασμούς του χειμώνα, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ανεβάζει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση. Σε ανακοίνωσή της για τις τιμές των καυσίμων, δεν περιορίζεται στην κριτική των πρόσφατων μέτρων αλλά θέτει στο επίκεντρο το ερώτημα αν η στήριξη θα φτάσει στα νοικοκυριά όταν αρχίσουν οι χαμηλές θερμοκρασίες ή αν θα εξαντληθεί πριν από την ουσιαστική έναρξη του χειμώνα.
Η ΕΛΑΣ χαρακτηρίζει ανεπαρκείς τις παρεμβάσεις στην αντλία για τα καύσιμα και προειδοποιεί ότι η ακρίβεια στη θέρμανση απειλεί να διευρύνει την ενεργειακή φτώχεια. Ως ένδειξη της ήδη δύσκολης κατάστασης επικαλείται τα στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία το 18,1% των πολιτών στην Ελλάδα αδυνατεί να διατηρήσει επαρκώς ζεστό το σπίτι του, έναντι 8,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το πολιτικό μέτωπο που ανοίγει η Συμπαράταξη έχει δύο σκέλη. Αφενός, τη διάρκεια και την εμβέλεια των επιδοτήσεων, αφετέρου, το ποιος επωμίζεται το κόστος των υψηλών τιμών και ποιος ωφελείται από αυτές. Η κριτική της καταλήγει στα περιθώρια διύλισης και στα έκτακτα κέρδη των διυλιστηρίων.
Από τις «εύκολες εξαγγελίες» στις επιδοτήσεις
Η ανακοίνωση ξεκινά από τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στις προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. για φθηνότερα καύσιμα. Όπως υπενθυμίζει, στις 22 Σεπτεμβρίου οι προτάσεις απορρίφθηκαν ως «εύκολες εξαγγελίες», με το επιχείρημα ότι «ο λογαριασμός δεν βγαίνει». Τρεις εβδομάδες αργότερα, σημειώνει, η κυβέρνηση προχώρησε σε αύξηση των επιδοτήσεων στην αντλία.
Για την ΕΛ.Α.Σ., η χρονική ακολουθία αυτή αναδεικνύει μια αντίφαση με μέτρα που παρουσιάζονταν ως ανέφικτα υιοθετήθηκαν, έστω και περιορισμένα. Η Συμπαράταξη αμφισβητεί, όμως, ότι η παρέμβαση έχει την έκταση και τη διάρκεια που απαιτούν οι ανάγκες των νοικοκυριών. Οι επιδοτήσεις, συνολικού κόστους 46 εκατ. ευρώ, λήγουν στις 31 Οκτωβρίου, ενώ η ενίσχυση στη βενζίνη διαρκεί, σύμφωνα με την ανακοίνωση, μόλις 15 ημέρες.
Το ερώτημα που θέτει είναι τι θα συμβεί από την 1η Νοεμβρίου, όταν η συγκεκριμένη στήριξη θα έχει ολοκληρωθεί και η ανάγκη για θέρμανση θα αυξάνεται. Με αυτό το χρονοδιάγραμμα, υποστηρίζει, η ανακούφιση στην αντλία κινδυνεύει να αποδειχθεί προσωρινή μπροστά σε έναν χειμώνα με ακριβή ενέργεια.
Το επίδομα θέρμανσης και το κόστος των 1.000 λίτρων
Η αντιπολιτευτική επίθεση στρέφεται και στο επίδομα θέρμανσης. Η ΕΛ.Α.Σ. επικαλείται δηλώσεις του εκπροσώπου του υπουργείου Οικονομικών, Ομήρου Τσάπαλου, στις 13 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τις οποίες τα εισοδηματικά κριτήρια δεν αλλάζουν. Υποστηρίζει ότι αυξάνεται κατά 30% το ποσό του επιδόματος, όχι όμως και τα όρια για τους δικαιούχους, και εκτιμά ότι περίπου τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά που θερμαίνονται με πετρέλαιο παραμένουν εκτός ενίσχυσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Συμπαράταξη αμφισβητεί την εικόνα που, όπως λέει, δημιουργείται γύρω από την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης. Παραθέτει ως σημεία σύγκρισης τα περίπου 1,05 ευρώ το λίτρο τον Οκτώβριο του 2019 και τα 1,13 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025. Για φέτος, αναφέρει ότι η κυβερνητική εκτίμηση είναι 1,55 ευρώ το λίτρο ακόμη και με την επιδότηση.
Η διαφορά δεν είναι μικρή για ένα νοικοκυριό που χρειάζεται να γεμίσει τη δεξαμενή του. Με βάση τον στόχο της ΕΛ.Α.Σ. για τιμή 1,40 ευρώ το λίτρο, η ανακοίνωση υπολογίζει επιβάρυνση 150 ευρώ για 1.000 λίτρα. Παράλληλα, επιμένει ότι τα 1,35 ευρώ που επικαλείται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν αποτελούν τιμή στην αντλία, αλλά εκτίμηση κόστους για όσους λαμβάνουν και το επίδομα θέρμανσης.
Η συζήτηση για τις εκπτώσεις και τα κέρδη των διυλιστηρίων
Η ΕΛ.Α.Σ. αμφισβητεί επίσης ότι οι εκπτώσεις των 20 λεπτών στο diesel και των 10 λεπτών στην αμόλυβδη συνιστούν νέα ελάφρυνση για τον καταναλωτή. Όπως υποστηρίζει, στη βενζίνη το κράτος αναλαμβάνει πλέον την έκπτωση που προηγουμένως παρείχαν τα διυλιστήρια, χωρίς να προστίθεται αντίστοιχο όφελος στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός.
Η Αμαλίας μεταφέρει τη συζήτηση από την έκπτωση στην αντλία στα έκτακτα κέρδη των δύο ομίλων διύλισης. Η Συμπαράταξη τα εκτιμά σε 1,278 δισ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2026 και ζητά πλαφόν στα περιθώρια διύλισης και έκτακτη φορολόγηση των νέων υπερκερδών. Στο πακέτο των προτάσεών της περιλαμβάνει ακόμη προσωρινή μείωση του ΕΦΚ, καθολική ελάφρυνση στην αντλία και πρόσθετη στήριξη για τους ευάλωτους.
Με την παρέμβασή της, η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να μετατρέψει το κόστος της ενέργειας σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης για τον χειμώνα. Το πολιτικό της επιχείρημα είναι ότι οι επιδοτήσεις, όσο περιορισμένες σε χρόνο και δικαιούχους παραμένουν, δεν απαντούν στο συνολικό πρόβλημα καθώς οι τιμές πιέζουν τα νοικοκυριά, ενώ τα κέρδη της διύλισης εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
