Φανταστείτε να ξυπνάτε ένα πρωί και αντί για τον ήλιο να αντικρίζετε τη Γη, μια γαλάζια σφαίρα να αιωρείται στον ορίζοντα, ενώ τρώτε το αφυδατωμένο γεύμα σας. Η «γειτονιά» σας δεν θα έχει δρόμους και πάρκα, αλλά θόλους από μεταλλικά υλικά και κατοικίες εκτυπωμένες τρισδιάστατα με σεληνιακό έδαφος. Η NASA (National Aeronautics and Space Administration/Εθνική Διοίκηση Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ) υποστηρίζει πως αυτή η εικόνα θα γίνει η νέα πραγματικότητα έως το 2035.
Επιστροφή στη Σελήνη
Από τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους, η NASA θα εκτοξεύσει την αποστολή Artemis II, στέλνοντας τέσσερις αστροναύτες στο πρώτο ταξίδι στη Σελήνη μετά από περισσότερα από πενήντα χρόνια. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια μόνιμη βάση εκεί, πιθανότατα πυρηνοκίνητη, ικανή να φιλοξενεί αστροναύτες.
Η ανθρωπότητα πάτησε για πρώτη φορά στη Σελήνη στις 21 Ιουλίου 1969, κατά την αποστολή Apollo 11, με τους αστροναύτες Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν. Ακολούθησαν άλλες πέντε επανδρωμένες αποστολές Apollo (12, 14, 15, 16, 17) μέχρι το 1972, μεταφέροντας συνολικά δώδεκα ανθρώπους στην επιφάνεια του φυσικού δορυφόρου της Γης.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη NASA θα έρθει στα μέσα του 2027 με την εκτόξευση της αποστολής Artemis III, που σχεδιάζει να προσεδαφίσει δύο αστροναύτες κοντά στο νότιο πόλο της Σελήνης. Σε αντίθεση με τις αποστολές Apollo, που παρέμειναν έως 22 ώρες στην επιφάνεια του πλανήτη, στην Artemis III οι αστροναύτες θα πρέπει να παραμείνουν εκεί για περίπου επτά ημέρες. Τα δεδομένα που θα συλλέξουν για τη γεωλογία και τις συνθήκες γύρω από το νότιο πόλο θα χρησιμοποιηθούν για την προετοιμασία της τελικής αποστολής: την κατασκευή μιας μόνιμης βάσης στη Σελήνη.
Διαστημικό χωριό
Η εγκατάσταση της ανθρωπότητας σε έναν άλλο πλανήτη, μια διαδικασία γνωστή ως «πλανητική κατοικησιμότητα» ή «επανεποικισμός», είναι μια τεράστια επιστημονική, τεχνολογική και ηθική πρόκληση. Απαιτεί την εύρεση ενός πλανήτη ή δορυφόρου που να έχει κατάλληλες συνθήκες για τη ζωή και τις σωστές γεωφυσικές, γεωχημικές και αστροφυσικές προϋποθέσεις.
Για να υποστηρίξει ένας πλανήτης τη ζωή, πρέπει να πληροί ορισμένα κριτήρια:
- Υγρό νερό: Η παρουσία εκτεταμένων περιοχών με υγρό νερό είναι απαραίτητη.
- Πηγές ενέργειας: Θα πρέπει να υπάρχουν ώστε να μπορούν να συντηρήσουν το μεταβολισμό των οργανισμών.
- Σύνθετα οργανικά μόρια: Πρέπει να είναι δυνατός ο σχηματισμός σύνθετων οργανικών μορίων για την ανάπτυξη της ζωής.
- Ατμόσφαιρα: Είναι απαραίτητη καθώς παρέχει προστασία από την κοσμική ακτινοβολία και τις ακραίες θερμοκρασίες.
- Σταθερή τροχιά και αστρικό περιβάλλον: Η τροχιά του πλανήτη γύρω από τον ήλιο του και τα χαρακτηριστικά του αστεριού (μάζα, φωτεινότητα, μεταβλητότητα) πρέπει να είναι σταθερά.
Η καθημερινότητα στο διάστημα δεν θα θυμίζει σε τίποτα τη ζωή στη Γη:
- Κατοικίες από το ίδιο το έδαφος της Σελήνης: Μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης, το σεληνιακό χώμα θα μετατρέπεται σε τσιμέντο, μειώνοντας το κόστος και την ανάγκη μεταφοράς υλικών.
- Ενέργεια από πυρηνικούς αντιδραστήρες: Αφού η σεληνιακή νύχτα διαρκεί δεκατέσσερις γήινες μέρες, τα ηλιακά πάνελ δεν αρκούν. Η NASA σχεδιάζει τον πρώτο πυρηνικό αντιδραστήρα στη Σελήνη, για σταθερή παροχή ρεύματος.
- Νερό από το νότιο πόλο: Παγόμορφες αποθέσεις κάτω από την επιφάνεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πόσιμο νερό, καλλιέργεια τροφής και παραγωγή οξυγόνου.
- Τροφή από υδροπονικές καλλιέργειες: Φυτά που θα αναπτύσσονται σε ειδικά θερμοκήπια χωρίς χώμα, αλλά με θρεπτικά διαλύματα.
Οι προκλήσεις της σεληνιακής καθημερινότητας
Οι κάτοικοι του «χωριού» θα κληθούν να αντιμετωπίσουν:
- Έλλειψη ατμόσφαιρας και ακραίες θερμοκρασίες (από 120 έως -180°C).
- Ακτινοβολία χωρίς φυσική προστασία.
- Απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο.
- Περιορισμούς στην κοινωνική ζωή: λίγοι άνθρωποι, κλειστοί χώροι, αυστηρά πρωτόκολλα.
- Η ζωή εκεί δεν θα είναι εύκολη, θα απαιτεί πειθαρχία, αντοχή και κυρίως συνεργασία.
Από τη Γη στη Σελήνη: Έως τον Άρη και ακόμα παραπέρα
Η Σελήνη δεν είναι ο τελικός προορισμός. Είναι το σκαλοπάτι για τον Άρη. Ο πυρηνικός αντιδραστήρας, τα συστήματα κατασκευής από τοπικά υλικά και οι τεχνικές αυτάρκειας θα δοκιμαστούν πρώτα εκεί, ώστε να χρησιμοποιηθούν αργότερα στον Κόκκινο Πλανήτη.
