Αρκετούς μήνες πριν σφυρίξει ο διαιτητής τον πρώτο αγώνα του 23ου Μουντιάλ μεταξύ Μεξικού και Νότιας Αφρικής, επιστήμονες εκτιμούσαν ότι θα ήταν η πιο «βρώμικη» ποδοσφαιρική διοργάνωση της ιστορίας. Ενόψει της επίσημης ανακοίνωσης της FIFA για τις εκπομπές ρύπων τον Αύγουστο, ειδικοί πραγματοποίησαν μια υπολογιστική προσομοίωση βασισμένη στα δεδομένα της διοργάνωσης. Τα ευρήματα εκπλήσσουν.
Για το 2026, η FIFA υιοθέτησε μια πιο ασφαλή προσέγγιση. Η μοναδική της δέσμευση ήταν να «μειώσει τις εκπομπές κατά 50% έως το 2030 και να επιτύχει μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών έως το 2040».
Παρότι η επιτροπή υποψηφιότητας του 2026 δήλωνε ότι στόχος της ήταν ένα ανθρακικά ουδέτερο Παγκόσμιο Κύπελλο, η FIFA δεν είχε θέσει συγκεκριμένο κλιματικό στόχο για τη διοργάνωση.
Επιστήμονες όμως δεν έκρυβαν την απαισιοδοξία τους για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.
Οι Scientists for Global Responsibility (SGR), ένας ανεξάρτητος βρετανικός οργανισμός που προωθεί την ηθική στην επιστήμη, τον σχεδιασμό και την τεχνολογία, υπολόγισαν ότι οι εκπομπές θα έφταναν τα 9 εκατομμύρια τόνους CO₂e. Η εταιρεία Greenly εκτίμησε 7,8 εκατομμύρια τόνους CO₂e.
Και οι δύο προβλέψεις βασίζονταν στην παραδοχή ότι έως και το 87,8% των φιλάθλων θα ταξίδευαν από το εξωτερικό.
Τι συνέβη με το Μουντιάλ του 2026
Ωστόσο, ο αναπληρωτής καθηγητής Επιστήμης Δεδομένων, Αθλητικής Αναλυτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας, Ρόνι Ντας, και η καθηγήτρια Ενεργειακών Συστημάτων στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, Σάρα Λουίζ Γουόκερ, έρχονται να αμφισβητήσουν αυτές τις εκτιμήσεις.
Οι δύο επιστήμονες χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο για να αναλύσουνε τις προσελεύσεις των θεατών, το πρόγραμμα των αγώνων και τις μετακινήσεις και των 48 ποδοσφαιρικών ομάδων.
«Το αποτέλεσμα δεν επιβεβαίωσε καμία από τις δύο προβλέψεις» αναφέρουν και οι δύο σε ανάλυσή τους στο The Conversation. «Παρά τη σημαντική διεύρυνση της διοργάνωσης, το μοντέλο μας υπολόγισε συνολικές εκπομπές περίπου 3,2 εκατ. τόνων CO₂e – χαμηλότερες τόσο από την αρχική εκτίμηση της υποψηφιότητας όσο και πολύ χαμηλότερες από τις εκτιμήσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Πριν από την έναρξη του τουρνουά, αρκετές προβλέψεις προειδοποιούσαν ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί στο πιο ρυπογόνο αθλητικό γεγονός στην ιστορία. Ωστόσο, αν οι εκπομπές υπολογιστούν ανά θεατή, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 ενδέχεται τελικά να ήταν εκπληκτικά «καθαρό» σημειώνουν.
Γιατί όμως;
Ένας βασικός λόγος, σύμφωνα με την έρευνά τους, ήταν ότι και τα 16 γήπεδα της διοργάνωσης υπήρχαν ήδη. Βοήθησε επίσης και το πρόγραμμα των αγώνων, καθώς οι 14 από τις 96 μετακινήσεις των ομάδων στη φάση των ομίλων δεν απαιτούσαν μεγάλες αποστάσεις.
Συγκριτικά, το Κατάρ το 2022 παρήγαγε 3,8 εκατ. τόνους, ενώ η Ρωσία το 2018 είχε αναφέρει 2,2 εκατομμύρια τόνους..
Αρκεί όμως να σκεφτεί κανείς ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 προσέλκυσε σχεδόν διπλάσιους θεατές από το Κατάρ, όμως το ανθρακικό αποτύπωμα ανά θεατή ήταν χαμηλότερο. Οι αγώνες αυξήθηκαν σε 104, ενώ σχεδόν επτά εκατομμύρια φίλαθλοι παρακολούθησαν τη διοργάνωση, σχεδόν διπλάσιοι από το ρεκόρ του 1994, όταν οι ΗΠΑ είχαν φιλοξενήσει για τελευταία φορά το Μουντιάλ.
«Το μοντέλο μας δείχνει ότι κάθε εισιτήριο στο Κατάρ αντιστοιχούσε σε εκπομπές ίσες με εκείνες που παράγει ένα βενζινοκίνητο αυτοκίνητο διανύοντας περίπου 6.500 χιλιόμετρα. Για τους θεατές του τουρνουά του 2026, το αντίστοιχο μέγεθος ήταν περίπου 2.900 χιλιόμετρα».
Η τελική απάντηση όμως θα έρθει τον Αύγουστο, που η συζήτηση θα περάσει από τις προσομοιώσεις στα πραγματικά δεδομένα, όπως σημειώνουν οι Ρόνι Ντας και Σάρα Λουίζ Γουόκερ.
