Από μικροί ξέρουμε πως δεν πρέπει να μπαίνουμε στη θάλασσα φαγωμένοι. Ορισμένοι λένε πως πρέπει να περιμένουμε τουλάχιστον μισή ώρα. Άλλοι ακόμα και τρεις ώρες ανάλογα με το πόσο έχουμε φάει. Ισχύει αυτό ή είναι κάποιος μύθος χωρίς βάση; Yπάρχει η πεποίθηση ότι το κολύμπι αμέσως μετά το φαγητό θα προκαλέσει στομαχικές κράμπες, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πνιγμό.
Για δεκαετίες, μικροί και μεγάλοι περίμεναν υπομονετικά στην παραλία κάτω από τον ήλιο αν είχαν καταναλώσει ένα γεύμα, ή ακόμη και ένα απλό κουλούρι, με την ισχυρά εδραιωμένη πεποίθηση, ότι ένα γεμάτο στομάχι μπορεί να προκαλέσει κράμπες, λιποθυμία στο νερό, ή ακόμη και πνιγμό. Σήμερα, όμως, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι πρόκειται για έναν από τους πιο ανθεκτικούς μύθους γύρω από την ασφάλεια στο κολ’υπμι στη θάλασσα μετά το φαγητό.
Κολύμπι μετά το φαγητό: Πώς ξεκίνησε η θεωρία του πνιγμού μετά την κατανάλωση γεύματος
Η θεωρία εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και βασίστηκε στην άποψη ότι κατά την πέψη μεγάλες ποσότητες αίματος κατευθύνονται στο στομάχι, με αποτέλεσμα οι μύες να μην οξυγονώνονται επαρκώς. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, η έλλειψη αίματος θα προκαλούσε κράμπες μέσα στο νερό και τελικά πνιγμό.
Η σύγχρονη φυσιολογία, ωστόσο, δείχνει ότι το ανθρώπινο σώμα μπορεί να υποστηρίζει ταυτόχρονα τόσο τη διαδικασία της πέψης όσο και τη μυϊκή δραστηριότητα. Η αυξημένη αιμάτωση του πεπτικού συστήματος δεν σημαίνει ότι οι μύες στερούνται το αίμα που χρειάζονται για να λειτουργήσουν.
Τι λέει σήμερα η επιστήμη
Το Επιστημονικό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού, έπειτα από ανασκόπηση της διαθέσιμης επιστημονικής βιβλιογραφίας, κατέληξε ότι δεν υπάρχουν τεκμηριωμένες αποδείξεις πως η κολύμβηση αμέσως μετά το φαγητό αυξάνει τον κίνδυνο πνιγμού ή άλλου σοβαρού προβλήματος υγείας.
Μάλιστα, επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να δικαιολογούν συστάσεις για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αναμονής μετά το φαγητό πριν από την κολύμβηση, είτε πρόκειται για παιδιά είτε για ενήλικες.
Συγκεκριμένα αναφέρεται:
«Μετά από εκτεταμένη ανασκόπηση της διαθέσιμης επιστημονικής βιβλιογραφίας, δεν προκύπτει καμία απολύτως τεκμηριωμένη περίπτωση στην ιατρική ιστορία που να συνδέει την κολύμβηση αμέσως μετά την κατανάλωση φαγητού με αυξημένο κίνδυνο πνιγμού ή με άλλους σημαντικούς κινδύνους για την υγεία. Οι συστάσεις σχετικά με την ποσότητα, τον χρόνο και το είδος του φαγητού που καταναλώνεται πριν από το κολύμπι ή τις δραστηριότητες στο νερό, δεν μπορούν να υποστηριχθούν από επιστημονικά δεδομένα. Η διατήρηση αυτής της πεποίθησης στο ευρύ κοινό δεν είναι μεν ενεργά επιβλαβής, αλλά δεν παύει να αποτελεί έναν ξεκάθαρο μύθο. Είναι μάλλον απίθανο να πραγματοποιηθεί περαιτέρω έρευνα στο συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς οι μέχρι σήμερα μελέτες ήταν αρκετά σαφείς και στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία δεν υπάρχει πλέον ενεργή επιστημονική διαμάχη γύρω από το θέμα»
Τι μπορεί να συμβεί στην πραγματικότητα
Σύμφωνα με τις παραπάνω οδηγίες, ωστόσο και αν και είναι ξεκάθαρος ο μύθος του πνιγμού μετά το φαγητό, η διατήρηση αυτής της πεποίθησης στο κοινό, δεν είναι ενεργά επιβλαβής, όπως αναφέρεται. Αυτό σημαίνει πώς ότι ένα πολύ βαρύ γεύμα με λιπαρές τροφές πριν από έντονη κολύμβηση δεν είναι σίγουρα καλή ιδέα.
Κι αυτό γιατί, το πιθανότερο είναι να εμφανιστούν:
- αίσθημα βάρους,
- δυσπεψία,
- φούσκωμα,
- ναυτία,
- γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
- τάση για εμετό κατά την έντονη άσκηση
Πρόκειται για ενοχλητικά συμπτώματα που δεν θέλει κανείς να έχει όταν βρίσκεται μέσα στο νερό και από την άλλη μπορεί να κάνουν το μπάνιο λιγότερο ευχάριστο. Σίγουρα, όμως, τα συμπτώματα αυτά από μόνα τους δεν αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού.
Κολύμπι μετά το φαγητό: Τι ισχύει για τις κράμπες
Ένας ακόμη διαδεδομένος μύθος είναι ότι οι κράμπες στο νερό οφείλονται στο γεμάτο στομάχι. Στην πραγματικότητα, οι μυϊκές κράμπες σχετίζονται πολύ συχνότερα με την υπερκόπωση, την κακή φυσική κατάσταση, την αφυδάτωση ή την παρατεταμένη μυϊκή προσπάθεια και όχι με τη διαδικασία της πέψης.
Το παράδειγμα των αθλητών
Δεν είναι τυχαίο ότι οι αθλητές της κολύμβησης καταναλώνουν συχνά υδατάνθρακες ή ελαφριά γεύματα πριν από προπονήσεις και αγώνες, ώστε να διατηρούν τα ενεργειακά τους αποθέματα. Αν η πέψη αποτελούσε πραγματικό κίνδυνο για την ασφάλεια μέσα στο νερό, αυτή η πρακτική δεν θα εφαρμοζόταν.
Ο πραγματικός κίνδυνος πνιγμού στη θάλασσα είναι άλλος
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η εμμονή στον μύθο μπορεί να αποπροσανατολίζει από τους παράγοντες που ευθύνονται πραγματικά για τα περισσότερα περιστατικά πνιγμού.
Στους ενήλικες, σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι η κατανάλωση αλκοόλ πριν από την κολύμβηση, καθώς μειώνει τα αντανακλαστικά, επηρεάζει την κρίση και αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος.
Για τα παιδιά, ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι η πλημμελής επίβλεψη από έναν υπεύθυνο ενήλικα. Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα θαλάσσια ρεύματα, στην κολύμβηση σε μη οργανωμένες παραλίες και στην υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων μας.
Καταληκτικά, ο κανόνας των «δύο ή τριών ωρών» μετά το φαγητό δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία. Αν κάποιος έχει καταναλώσει ένα πολύ βαρύ γεύμα, είναι λογικό να περιμένει μέχρι να υποχωρήσει το αίσθημα δυσφορίας.
Η πραγματική πρόληψη των πνιγμών δεν περνά από το ρολόι μετά το φαγητό, αλλά από την αποφυγή του αλκοόλ, τη συνεχή επίβλεψη των παιδιών, την εκτίμηση των συνθηκών της θάλασσας και τον σεβασμό των προσωπικών μας ορίων.
Τέλος, κανένας διεθνής ρυθμιστικός οργανισμός, αλλά και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δεν αναφέρει τον κίνδυνο πνιγμού από κολύμβηση μετά το φαγητό. Στους παράγοντες κινδύνου για πρόκληση πνιγμού, τα Κέντρα Πρόληψης Νοσημάτων (DCD) αναφέρουν όλους τους προαναφερόμενους, αλλά όχι η κατανάλωση φαγητού πριν από την κολύμβηση.
Πηγή: iatropedia.gr
