Επιστήμονες από το University of California, στο Μπέρκλεϊ, παρακολούθησαν τις εποχές του πλανήτη μας από το διάστημα και ανακάλυψαν ότι η άνοιξη, το καλοκαίρι, ο χειμώνας και το φθινόπωρο δεν είναι τόσο συγχρονισμένα όσο νομίζαμε.
Τα ευρήματά τους έχουν δημοσιευθεί στο Nature.
Το γεγονός ότι δύο περιοχές βρίσκονται στο ίδιο ημισφαίριο, σε παρόμοιο υψόμετρο ή στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα παρουσιάσουν τις εποχικές αλλαγές την ίδια στιγμή. Ακόμη και κοντινές περιοχές μπορεί να εμφανίζουν διαφορετικά καιρικά και οικολογικά μοτίβα, διαμορφώνοντας εντελώς διαφορετικά, παρότι γειτονικά, οικοσυστήματα.
Μοιάζει με τον τρόπο που οι ζώνες ώρας χωρίζουν δύο γειτονικές περιοχές, μόνο που σε αυτή την περίπτωση το «σύνορο» το καθορίζει η ίδια η φύση.
Περίπλοκο το «ημερολόγιο» της φύσης
«Έχουμε την τάση να βλέπουμε την εποχικότητα ως έναν απλό ρυθμό – χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο – όμως η έρευνά μας δείχνει ότι το ημερολόγιο της φύσης είναι πολύ πιο περίπλοκο», εξηγεί ο βιογεωγράφος και επικεφαλής της μελέτης, Drew Terasaki Hart.
«Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η μορφή και ο ρυθμός του τοπικού εποχικού κύκλου διαφέρουν σημαντικά από το ένα σημείο στο άλλο. Και αυτές οι διαφορές μπορούν να έχουν βαθιές επιπτώσεις στην οικολογία και την εξέλιξη των ειδών» εξηγεί ο ίδιος.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα 20 ετών από δορυφόρους, ο Terasaki Hart και η ομάδα του δημιούργησαν αυτό που ορίζουν ως τον πιο ολοκληρωμένο χάρη μέχρι σήμερα για τον εποχικό χρονισμό των χερσαίων οικοσυστημάτων της Γης, το πότε δηλαδή συμβαίνουν οι εποχικές αλλαγές.
Τι αποκάλυψε ο νέος χάρτης για τις εποχές
Ο νέος χάρτης εντοπίζει περιοχές του πλανήτη όπου τα εποχικά μοτίβα είναι ιδιαίτερα ασύγχρονα. Μάλιστα, αυτές οι ασυμφωνίες εμφανίζονται συχνά σε σημεία με υψηλή βιοποικιλότητα, γεγονός που μάλλον δεν είναι τυχαίο. Η μεγαλύτερη μεταβλητότητα στα καιρικά μοτίβα μπορεί να έχει αλυσιδωτές επιδράσεις, οι οποίες ενισχύουν τη διαφοροποίηση μέσα στα οικοσυστήματα, εξηγούν οι ερευνητές.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μοτίβα που ανέδειξε ο νέος χάρτης είναι ότι οι πέντε μεσογειακές κλιματικές ζώνες της Γης – με ήπιους, υγρούς χειμώνες και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια – εμφανίζουν κύκλους ανάπτυξης των δασών που κορυφώθηκαν περίπου δύο μήνες αργότερα σε σχέση με άλλα οικοσυστήματα.
Αυτή η ασυμφωνία εμφανίζεται σε περιοχές όπως η Καλιφόρνια, η Χιλή, η Νότια Αφρική, η νότια Αυστραλία και, φυσικά, η Μεσόγειος. Ο χάρτης αποτυπώνει επίσης τις διαφορές στο πότε ανθίζουν τα φυτά και στο πότε οι καλλιέργειες είναι έτοιμες για συγκομιδή.
Σήμερα, πολλές οικολογικές προβλέψεις βασίζονται σε απλοποιημένα μοντέλα για τις εποχές της Γης. Όμως, αν θέλουμε πραγματικά να κατανοήσουμε πώς η κλιματική κρίση θα επηρεάσει τον πλανήτη και την υγεία μας, πρέπει να λάβουμε υπόψη τις διαφορές από περιοχή σε περιοχή — ακόμη κι όταν αυτές βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους.
