Πριν γίνεις γονιός, πιστεύεις ότι οι μεγάλες αγωνίες θα είναι οι πυρετοί, οι εξετάσεις ή τα πρώτα δύσκολα χρόνια. Μετά αποκτάς παιδί και ξαφνικά το μυαλό σου βρίσκει εκατό διαφορετικούς τρόπους να ανησυχεί. Μήπως δεν διαβάζει αρκετά, μήπως δεν έχει τα σωστά ερεθίσματα, μήπως δεν κάνει αρκετές δραστηριότητες, μήπως δεν είναι αρκετά κοινωνικό. Ζούμε σε μια εποχή όπου οι πληροφορίες πέφτουν πάνω σου από παντού και συχνά σε πείθουν ότι το παιδί σου βρίσκεται συνεχώς ένα βήμα πριν από κάποια καταστροφή. Η αλήθεια όμως είναι πιο απλή. Οι περισσότεροι γονείς φοβούνται πράγματα που έχουν μικρή πιθανότητα να συμβούν και συχνά χάνουν από τα μάτια τους όσα επηρεάζουν πραγματικά την καθημερινότητα και την ανάπτυξη ενός παιδιού. Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσεις να ανησυχείς. Αυτό μάλλον δεν γίνεται ποτέ. Το ζητούμενο είναι να ξεχωρίζεις ποιος φόβος αξίζει χώρο στο μυαλό σου και ποιος απλώς σου κλέβει ενέργεια.
Οι φόβοι που τρέφει η εποχή
Ένα μεγάλο μέρος των γονεϊκών φόβων γεννιέται έξω από το σπίτι. Οι ειδήσεις, τα social media, οι διαφημίσεις και η ατελείωτη σύγκριση με άλλες οικογένειες δημιουργούν την αίσθηση ότι κάθε λάθος επιλογή μπορεί να καθορίσει το μέλλον του παιδιού σου. Πολλοί γονείς ανησυχούν ότι αν δεν αγοράσουν τα σωστά παιχνίδια, αν δεν επιλέξουν το σωστό σχολείο ή αν δεν γεμίσουν το πρόγραμμα με δραστηριότητες, το παιδί θα μείνει πίσω. Οι ειδικοί όμως επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι η δημιουργικότητα, η αυτονομία και η ανθεκτικότητα δεν καλλιεργούνται μέσα από ένα φορτωμένο πρόγραμμα αλλά μέσα από τον ελεύθερο χρόνο, το παιχνίδι και τις καθημερινές εμπειρίες. Ένα παιδί δεν χρειάζεται να κάνει τα πάντα. Χρειάζεται να έχει χώρο να ανακαλύψει ποιο είναι. Και αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από οποιοδήποτε εκπαιδευτικό trend εμφανίζεται κάθε λίγους μήνες.
Εκεί που αξίζει να στρέψεις την προσοχή σου
Αν υπάρχει κάτι που αξίζει πραγματικά να σε απασχολεί, αυτό είναι η ασφάλεια και η συναισθηματική σύνδεση. Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι καθημερινοί κίνδυνοι, όπως η απροσεξία στον δρόμο, η έλλειψη βασικών κανόνων ασφαλείας ή οι επικίνδυνες συνήθειες, είναι πολύ πιο συχνοί από τα σενάρια που συχνά μας τρομάζουν περισσότερο. Το ίδιο σημαντική είναι και η σχέση που χτίζεις με το παιδί σου. Ένα παιδί που νιώθει ότι μπορεί να σου μιλήσει, να σε εμπιστευτεί και να ζητήσει βοήθεια έχει ένα από τα ισχυρότερα προστατευτικά εφόδια που υπάρχουν. Δεν μπορείς να ελέγξεις κάθε κατάσταση που θα συναντήσει. Μπορείς όμως να δημιουργήσεις έναν δεσμό που θα το κάνει να επιστρέφει σε εσένα όταν κάτι το δυσκολεύει. Αυτή η αίσθηση ασφάλειας είναι συχνά πιο αποτελεσματική από οποιονδήποτε κανόνα ή απαγόρευση.
Το μέλλον χτίζεται στις μικρές συνήθειες
Πολλοί γονείς φοβούνται ότι το παιδί τους δεν θα τα καταφέρει κοινωνικά, ότι θα δεχτεί πειράγματα, ότι θα έχει δυσκολίες με το σώμα του ή με την αυτοεκτίμησή του. Αυτές είναι πραγματικές ανησυχίες, αλλά η αντιμετώπισή τους δεν βρίσκεται στον πανικό. Βρίσκεται στις μικρές καθημερινές συνήθειες. Όταν μιλάς με σεβασμό στους άλλους, όταν διδάσκεις ενσυναίσθηση, όταν το παιδί βλέπει ότι το φαγητό δεν είναι εχθρός και ότι η κίνηση είναι χαρά και όχι τιμωρία, του δίνεις εργαλεία που θα το ακολουθούν για χρόνια. Όταν συζητάτε για όσα συμβαίνουν στο σχολείο, για τις φιλίες, για τα συναισθήματα και τις δυσκολίες, το βοηθάς να αναπτύξει ανθεκτικότητα. Δεν μπορείς να του ανοίξεις κάθε δρόμο μπροστά του. Μπορείς όμως να του μάθεις πώς να περπατά όταν ο δρόμος δεν είναι εύκολος. Και αυτό αποδεικνύεται πολύ πιο χρήσιμο από οποιαδήποτε προσπάθεια να προβλέψεις το μέλλον.
Η γονεϊκή αγωνία μοιάζει λίγο με το background μιας εφαρμογής στο κινητό. Είναι πάντα εκεί, ακόμη κι όταν δεν τη βλέπεις. Δεν είναι εχθρός, ούτε ένδειξη ότι κάνεις κάτι λάθος. Δείχνει απλώς ότι αγαπάς βαθιά. Όμως η αγάπη γίνεται πιο χρήσιμη όταν συνοδεύεται από καθαρή ματιά. Το παιδί σου δεν έχει ανάγκη έναν γονιό που προβλέπει κάθε πιθανό κίνδυνο. Έχει ανάγκη έναν γονιό που παρατηρεί, ακούει, προσαρμόζεται και παραμένει διαθέσιμος. Οι μεγαλύτερες επιρροές στη ζωή ενός παιδιού δεν κρύβονται συνήθως στα σενάρια που σε κρατούν ξύπνιο τα βράδια. Βρίσκονται στις συζητήσεις στο αυτοκίνητο, στα γεύματα που μοιράζεστε, στις αγκαλιές μετά από μια δύσκολη μέρα και στην αίσθηση ότι υπάρχει κάποιος που το βλέπει πραγματικά. Εκεί χτίζονται τα θεμέλια που αντέχουν στον χρόνο.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
