Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή. Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, οι συνέπειές της είναι ήδη ορατές και η Νέα Ορλεάνη βρίσκεται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες πόλεις του πλανήτη. Σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Sustainability, η πόλη ίσως βρεθεί περικυκλωμένη από θάλασσα ακόμη και μέσα στον 21ο αιώνα, εάν συνεχιστούν οι σημερινές περιβαλλοντικές και κλιματικές τάσεις.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η περιοχή θα πρέπει να αρχίσει να σχεδιάζει από τώρα πιθανές στρατηγικές οργανωμένης μετεγκατάστασης, ώστε να αποφευχθεί μια μελλοντική ανθρωπιστική και κοινωνική κρίση.
Μια πόλη χτισμένη κάτω από το επίπεδο της θάλασσας
Η Νέα Ορλεάνη βρίσκεται στην πολιτεία της Λουϊζιάνα, στο δέλτα του ποταμού Μισσισσιππή. Πρόκειται για μια περιοχή εξαιρετικά χαμηλού υψομέτρου, με μεγάλο μέρος της πόλης να βρίσκεται ήδη κάτω από το επίπεδο της θάλασσας.
Οι ειδικοί συχνά περιγράφουν τη γεωμορφολογία της σαν ένα «μπολ»: η πόλη περιβάλλεται από νερό και προστατεύεται κυρίως χάρη σε αναχώματα, αντλιοστάσια και φυσικούς υγροτόπους. Οι υγρότοποι αυτοί λειτουργούν σαν φυσική ασπίδα απέναντι στις καταιγίδες και στους τυφώνες, απορροφώντας μέρος της δύναμης των κυμάτων και περιορίζοντας τις πλημμύρες.
Ωστόσο, αυτή η φυσική προστασία χάνεται με γρήγορους ρυθμούς.
Γιατί εξαφανίζονται οι υγρότοποι
Τα τελευταία σχεδόν 100 χρόνια, η περιοχή έχει χάσει περίπου 2.000 τετραγωνικά μίλια υγροτόπων. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους:
- αποστράγγιση εδαφών για οικοδομική ανάπτυξη,
- διάνοιξη καναλιών για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου,
- κατασκευή αναχωμάτων στους ποταμούς,
- φυσική διάβρωση και άνοδος της στάθμης της θάλασσας.
Κανονικά, ο ποταμός μεταφέρει ιζήματα που «χτίζουν» και ενισχύουν το έδαφος. Όμως τα σύγχρονα τεχνικά έργα εμποδίζουν αυτή τη φυσική διαδικασία. Έτσι, το έδαφος βυθίζεται σταδιακά, ενώ η θάλασσα ανεβαίνει.
Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει
Σύμφωνα με τη μελέτη, η παράκτια Λουϊζιάνα μπορεί να αντιμετωπίσει άνοδο της στάθμης της θάλασσας από 3 έως και 7 μέτρα σε βάθος χρόνου. Οι αλλαγές αυτές δεν θα συμβούν από τη μια μέρα στην άλλη, όμως οι επιστήμονες θεωρούν ότι η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει.
Οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι δραματικές:
- απώλεια περίπου του 75% των υγροτόπων που έχουν απομείνει,
- μετατόπιση της ακτογραμμής έως και 100 χιλιόμετρα προς την ενδοχώρα,
- αύξηση των πλημμυρών και της διάβρωσης,
- μεγαλύτερη έκθεση της πόλης σε τυφώνες και καταιγίδες.
Οι ερευνητές μάλιστα αναφέρουν ότι η περιοχή ίσως έχει ήδη περάσει ένα «σημείο χωρίς επιστροφή», δηλαδή ένα στάδιο όπου οι φυσικές αλλαγές είναι πλέον πολύ δύσκολο να αναστραφούν πλήρως.
Το παράδειγμα του τυφώνα «Κατρίνα»
Η ευαλωτότητα της Νέας Ορλεάνης έγινε παγκοσμίως γνωστή μετά τον καταστροφικό τυφώνα Κατρίνα το 2005.
Precipitation Weather Map of the Hurricane Katrina over the Gulf of Mexico on August 28, 2005. All source data is in the public domain. Made with data courtesy from Goddard Earth Sciences Data and Information Services Center (GES DISC), NOAA. NCEP/CPC L3 Half Hourly 4km Global Merged IR V1. Countries and Boundaries: Made with Natural Earth.
Ο τυφώνας προκάλεσε τεράστιες πλημμύρες και οδήγησε στον θάνατο σχεδόν 1.400 ανθρώπων. Χιλιάδες κάτοικοι έχασαν τα σπίτια τους και μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε.
Από τότε, η πόλη έχει χάσει περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της. Πολλοί άνθρωποι εγκατέλειψαν οριστικά την περιοχή, φοβούμενοι ότι παρόμοιες καταστροφές θα επαναληφθούν.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον οι ακραίες καιρικές συνθήκες θα γίνουν ακόμη πιο έντονες λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η θερμότερη θάλασσα δίνει περισσότερη ενέργεια στους τυφώνες, αυξάνοντας συχνά την έντασή τους και τις βροχοπτώσεις που τους συνοδεύουν.
Ένα μήνυμα για ολόκληρο τον πλανήτη
Η περίπτωση της Νέας Ορλεάνης θεωρείται προειδοποίηση για πολλές άλλες παράκτιες πόλεις σε όλο τον κόσμο. Από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο έως τη Μπανγκόκ και τη Σαγκάη, όλο και περισσότερες περιοχές αντιμετωπίζουν μια αυξανόμενη απειλή από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Η Νέα Ορλεάνη μπορεί απλώς να βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» μιας αλλαγής που θα επηρεάσει σταδιακά πολλές περιοχές του πλανήτη τις επόμενες δεκαετίες.
