Από την ανακάλυψή του το 2013, ο GJ504b εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο αινιγματικούς εξωπλανήτες που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Βρίσκεται περίπου 60 έτη φωτός από τη Γη και περιφέρεται γύρω από ένα άστρο που μοιάζει με τον Ήλιο, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση από εκείνη που χωρίζει τον Πλούτωνα από το δικό μας άστρο.
Παρότι μελετάται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, οι αστρονόμοι δεν έχουν ακόμη καταλήξει αν πρόκειται για έναν γιγάντιο πλανήτη ή για έναν καφέ νάνο, ένα ουράνιο σώμα που βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ πλανήτη και άστρου. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα φαίνεται πως προσθέτουν ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ.
Όταν ανακαλύφθηκε, τράβηξε την προσοχή λόγω της χαρακτηριστικής ροζ-μωβ απόχρωσής του, που αποδίδεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της ατμόσφαιράς του.
Ο «ροζ πλανήτης» και τα σύννεφα από αλάτι
Χάρη στην εξαιρετική ευαισθησία του τηλεσκοπίου, οι ερευνητές κατάφεραν να αναλύσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το φως που εκπέμπει ο GJ504b και, κατ’ επέκταση, τη χημική σύσταση της ατμόσφαιράς του.
Η ανάλυση του φωτός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία των αστρονόμων για τη μελέτη μακρινών κόσμων. Κάθε χημικό στοιχείο και κάθε μόριο αφήνει το δικό του «αποτύπωμα» στο φάσμα του φωτός, επιτρέποντας στους ερευνητές να εξάγουν συμπεράσματα για τη σύσταση της ατμόσφαιρας χωρίς να παρατηρούν άμεσα την επιφάνεια του πλανήτη.
Ωστόσο, όταν επιχείρησαν να ερμηνεύσουν τα δεδομένα, διαπίστωσαν ότι τα υπάρχοντα μοντέλα δεν επαρκούσαν για να αποδώσουν πλήρως όσα κατέγραφαν. Η εικόνα έγινε πιο ξεκάθαρη μόνο όταν έλαβαν υπόψη την πιθανότητα ύπαρξης νεφών στην ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα νέφη αυτά ενδέχεται να αποτελούνται από χλωριούχο κάλιο ή θειούχο ψευδάργυρο, δημιουργώντας ένα είδος «πέπλου» που δυσκολεύει την παρατήρηση των βαθύτερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας.
Τι αποκάλυψαν τα νέα δεδομένα
Πέρα από τα πιθανά σύννεφα, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις για την παρουσία νερού, μονοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου, αμμωνίας και υδρόθειου στην ατμόσφαιρα του GJ504b.
Τα νέα δεδομένα οδήγησαν και σε αναθεώρηση ορισμένων βασικών χαρακτηριστικών του. Αν και είναι περίπου 10% μικρότερος από τον Δία, εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 25 φορές μεγαλύτερη μάζα. Παράλληλα, η θερμοκρασία του φτάνει περίπου τους 290°C, γεγονός που τον καθιστά αισθητά ψυχρότερο από πολλούς άλλους γιγάντιους εξωπλανήτες που έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα.
Ένας πλανήτης που εξακολουθεί να κρύβει μυστικά
Παρότι ο «ροζ πλανήτης» εξακολουθεί να κρύβει πολλά από τα μυστικά του, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό βήμα για την κατανόηση των ψυχρών και δυσδιάκριτων κόσμων πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
Παράλληλα, αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του James Webb στην εξερεύνηση εξωπλανητών που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν σχεδόν αδύνατο να μελετηθούν.
