Πολλοί όταν σκέφτονται το Πάσχα, το πρώτο πράγμα που τους έρχεται στο μυαλό είναι το σούβλισμα του αρνιού. Φυσικά υπάρχουν και τα κόκκινα αυγά και οι λαμπάδες αλλά το αρνί είναι πρώτο στο μυαλό και στο…. στομάχι. Από που όμως και γιατί ξεκίνησε το έθιμο του σουβλίσματος;
Αυτό το έθιμο για το Πάσχα διατηρείται εδώ και αιώνες, το σούβλισμα του αρνιού είναι λίγο συμβολικό, λίγο θρησκευτικό, αλλά έχει να κάνει βέβαια και με την ελληνική παράδοση.
Η σύνδεση με το εβραϊκό Πάσχα
Στην πραγματικότητα, το έθιμο του σουβλίσματος συνδέεται με το εβραϊκό Πάσχα (Πεσάχ), κατά το οποίο οι Εβραίοι έσφαζαν αρνί για να τιμήσουν τη σωτηρία τους από την Αίγυπτο. Ο Ιησούς βέβαια, ως Εβραίος, γιόρταζε και αυτός το Πάσχα, και η Ανάστασή του συνέπεσε χρονικά με το εβραϊκό Πάσχα, άρα το σύμβολο του αμνού «πέρασε» και στη χριστιανική παράδοση.
Οι Εβραίοι έψηναν το αρνί ολόκληρο στη φωτιά, αφού δεν έπρεπε να κοπεί ή να σπάσουν τα κόκαλά του, καθώς συμβόλιζε τον αμνό που θυσιάζεται. Το αίμα του αρνιού μάλιστα, το έβαζαν τότε στις πόρτες για να «περάσει» ο Άγγελος του Θανάτου και να σωθούν οι πρωτότοκοι.
Στην πραγματικότητα όμως, γίνεται κατανοητό ότι, το σούβλισμα αποτελεί ένα τελετουργικό που χάνεται στα βάθη του παρελθόντος.
Βέβαια, πρέπει να αναφέρουμε ότι και οι αρχαίοι Έλληνες θυσίαζαν ζώα στους θεούς (ανάμεσά τους και αρνιά ή κατσίκια), ειδικά την άνοιξη, για να ευχαριστήσουν τις θεότητες της γονιμότητας και της φύσης, όπως η Δήμητρα και η Άρτεμις.
Ο συμβολισμός του σουβλίσματος
Το αρνί λοιπόν αποτέλεσε για την ορθοδοξία σύμβολο του Ιησού Χριστού, ο οποίος θυσιάστηκε για τη σωτηρία των ανθρώπων και για να τους λυτρώσει από τις αμαρτίες τους. Άλλωστε, όπως αναφέρεται και στη Βίβλο «Ιδού ο Αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου».
Το σούβλισμα στην Ελλάδα
Στη χώρα μας το σούβλισμα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παράδοσης και της λαογραφίας, ακόμη και της ελληνικής φιλοξενίας. Έθιμο συνδεδεμένο με τις οικογενειακές μαζώξεις στην ύπαιθρο, με τη φυγή από την πόλη στο χωριό, με το γλέντι στην ύπαιθρο με τραγούδια, χορούς και φυσικά, μεζέδες.
Όσοι ακολουθούν το έθιμο, ξεκινούν από πολύ νωρίς το πρωί, το ξημέρωμα ακόμα, την προετοιμασία και τη διαδικασία του σουβλίσματος. Ο ψήστης, ο πιο έμπειρος της οικογένειας, θεωρείται πρόσωπο «ιερό» εκείνη τη μέρα, αφού το ψήσιμο απαιτεί πολλές ώρες. Οι υπόλοιποι της οικογένειας πίνουν τρώνε μεζεδάκια και περιμένουν το κυρίως πιάτο.
Το έθιμο του σουβλίσματος του αρνιού είναι κατά βάση παρόμοιο σε όλη την Ελλάδα, όμως, ανάλογα την περιοχή, υπάρχουν μικροδιαφορές. Στην Κρήτη, για παράδειγμα, το ψήνουν αντικριστό, δηλαδή τεμαχισμένο σε μεγάλα κομμάτια που στερεώνονται με βέργες γύρω από μια κεντρική, μεγάλη θράκα.
Τα αρνιά και τα κατσίκια αποτελούν εύκολη λήψη κρέατος αφού υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα. Αρνί, κατσίκι και κοκορέτσι έχουν την τιμητική τους την Κυριακή του Πάσχα.
