Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η κυβέρνηση. Με τις γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις να είναι ρευστές μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης μελετά όλες τις παραμέτρους για τις παρεμβάσεις που θα χρειαστεί να γίνουν για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Οι παράμετροι που θα καθορίσουν τις κινήσεις της κυβέρνησης είναι η πορεία των συρράξεων στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς τιμές της ενέργειας και οι αποφάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το «αγκάθι» των «βραδυκίνητων» αποφάσεων της ΕE
Τα «βραδυκίνητα» αντανακλαστικά των Βρυξελλών προβληματίζουν την κυβέρνηση, καθώς η αποκλιμάκωση του πολέμου δεν είναι ορατή, με ότι αυτό σημαίνει για τις επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία και κατ’ επέκταση στην ευρωπαϊκή και την ελληνική.
Σενάριο Α’:
Η Αθήνα εκτιμά ότι ακόμη και αν σταματούσαν σήμερα οι εχθροπραξίες, θα χρειαστεί χρόνος για την αποκατάσταση των ζημιών που έχουν γίνει σε ενεργειακές εγκαταστάσεις (πετρελαίου, LNG), κι έτσι για την ομαλή τροφοδοσία.
Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση η κατάσταση θα ήταν πιο διαχειρίσιμη και δεν θα υπήρχε ουσιαστική ανάγκη για εκτεταμένα, παρά μόνο για κάποια μικρά, προσωρινά μέτρα στήριξης, και πάντως θα αποφεύγονταν η δημοσιονομική επιβάρυνση της χώρας.
Σενάριο Β’:
Εφόσον όμως η «ανάφλεξη» στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί, με άμεση συνέπεια την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων, τότε νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα πληγούν σοβαρά και εν τω μεταξύ η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έχει ενεργοποιήσει τη ρήτρα διαφυγής για να έχουν τα κράτη – μέλη της Ε.Ε., φυσικά και η Ελλάδα, την ευελιξία να ανοίξουν το… «πουγκί».
Υπό αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση θα περιοριστεί σε προσωρινά, στοχευμένα μέτρα για τους πιο ευάλωτους, από την «εργαλειοθήκη» του 2022, όπως: fuel pass (επιδότηση καυσίμων), power pass (ενισχύσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα), market pass (επιταγές ακρίβειας), αλλά και μέτρα στήριξης ενεργοβόρων βιομηχανιών.
Παράλληλα, στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζουν και παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως επίσης και σε ακτοπλοϊκά εισιτήρια και στην αγροτική παραγωγή (λιπάσματα κ.α.).
Σενάριο Γ’:
Στην περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση ανάψει άμεσα το «πράσινο φως» για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, επιτρέποντας στα κράτη -μέλη να αποκλίνουν προσωρινά από τους δημοσιονομικούς στόχους, χωρίς κυρώσεις, τότε η κυβέρνηση θα έχει μεγαλύτερη ευελιξία κινήσεων. Θα μπορεί να χρησιμοποιήσει περισσότερα χρήματα από τον προϋπολογισμό – σύμφωνα με εκτιμήσεις πάνω από 2 δις ευρώ για το 2026 και το 2027- με στόχο την ενίσχυση της κατανάλωσης, τη στήριξη των επιχειρήσεων και την απορρόφηση των κραδασμών από την ενεργειακή κρίση.
Όπως έχει ξεκαθαρίσει η κυβέρνηση, σε αυτή και μόνο την περίπτωση, θα έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, δεδομένου πως ο ΕΦΚ είναι φόρος – «αιμοδότης» του κρατικού προϋπολογισμού.
Η μείωση των φόρων στα καύσιμα ξεκίνησε ήδη να εφαρμόζεται από κάποια κράτη – μέλη, όπως η Αυστρία, η Ιταλία και η Ισπανία, κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα την αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα από 0,30 έως 0,40 λεπτά το λίτρο.
«Είναι νωρίς…»
Πάντως, τόσο στο Μέγαρο Μαξίμου όσο και στο υπουργείο Οικονομικών, θεωρούν ότι δεν είναι αυτή η στιγμή να χρησιμοποιήσει η κυβέρνηση όλα τα «όπλα», καθώς μπορεί να έρθουν χειρότερες μέρες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αντίστροφη μέτρηση για το πρώτο πακέτο μέτρων στήριξης
Σύμφωνα με πληροφορίες, κάποια από τα προσωρινά, στοχευμένα μέτρα για τους πιο ευάλωτους, με εθνικούς πόρους, είναι πιθανό να ανακοινωθούν άμεσα, ακόμη και μέσα στην εβδομάδα.
Όπως δηλώνουν αρμόδιες πηγές στο newsit.gr, το μέτρο στήριξης που έχει προτεραιότητα είναι η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στους επαγγελματίες, καθώς η τιμή του ντίζελ είναι «κλειδί» για τη συγκράτηση των ανατιμήσεων. Στο «τραπέζι» είναι και η στήριξη ευάλωτων συμπολιτών μας με κάποιο επίδομα πριν από το Πάσχα, αλλά και η ενεργοποίηση μέτρων στήριξης για ενεργοβόρες επιχειρήσεις.
Το θέμα θα συζητηθεί διεξοδικά την ερχόμενη Πέμπτη κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στην οποία θα «κλειδώσει» η νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό από την 1η Απριλίου.
