Οι ανθρωπογενείς αλλαγές στο παγκόσμιο κλίμα έχουν «άμεσο και απολύτως κατανοητό αντίκτυπο» στα φαινόμενα ακραίας ζέστης και βροχόπτωσης. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μιας νέας, ιστορικής έκθεσης των Εθνικών Ακαδημιών των ΗΠΑ (NAS), η οποία αναβαθμίζει το κύρος και την επιρροή της αποκαλούμενης «επιστήμης της απόδοσης» (attribution science).
Η δημοσιοποίηση της έκθεσης συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία οι καιρικές καταστροφές κυριαρχούν στην επικαιρότητα. Μόνο αυτή την εβδομάδα, οι ανατολικές ΗΠΑ ήρθαν αντιμέτωπες με έντονη ζέστη και καπνό από πυρκαγιές, το Τέξας βρέθηκε αντιμέτωπο με προειδοποιήσεις για επικίνδυνες πλημμύρες, ενώ ο κίνδυνος πυρκαγιών στη Βόρεια Καλιφόρνια οδήγησε σε προληπτικές διακοπές ρεύματος.
Ο λογαριασμός των 20 τρισ. δολαρίων
Καθώς ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας δαπανούν πόρους για να προβλέψουν τον επόμενο κίνδυνο, η συγκεκριμένη επιστήμη προσφέρει πλέον απαντήσεις. Όπως εξηγεί ο Τζέιμς Χάρελ, κλιματολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κολοράντο και πρόεδρος της επιτροπής συγγραφέων της NAS, η επιστήμη της απόδοσης «χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση κινδύνων από κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, προκειμένου να κατανοήσουν τους μεταβαλλόμενους κινδύνους που ενέχει η κλιματική αλλαγή».
Το διακύβευμα είναι τεράστιο και από οικονομικής άποψης:
- Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg Intelligence, ο πλανήτης ενδέχεται να δαπανήσει 20 τρισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη δεκαετία για κόστη που σχετίζονται με ακραία καιρικά φαινόμενα.
- Μόνο για το 2025, το αντίστοιχο ποσό άγγιξε το 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Το νομικό οπλοστάσιο κατά των ορυκτών καυσίμων
Η ωρίμανση της έρευνας έχει εισαγάγει την επιστήμη της απόδοσης στην πολιτική και, κυρίως, στη νομική αρένα. Η συγκεκριμένη επιστημονική προσέγγιση αναπτύχθηκε παράλληλα με την ιδέα —στα πρότυπα των κινημάτων κατά του καπνού και του αμιάντου— ότι η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων θα μπορούσε να θεωρηθεί νομικά υπεύθυνη για την πώληση προϊόντων που αποδεδειγμένα θερμαίνουν τον πλανήτη.
Τα τελευταία χρόνια, πόλεις και πολιτείες έχουν καταθέσει σειρά αγωγών εναντίον πετρελαϊκών κολοσσών. Η Άλις Χιλ, ειδική σε θέματα κλιματικού κινδύνου στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (και πρώην δικαστής και εισαγγελέας στις ΗΠΑ), τονίζει ότι «αυτό το είδος των αποδεικτικών στοιχείων θα μπορούσε να είναι πολύ ισχυρό σε κάθε είδους αγωγή αποζημίωσης».
Από τη θεωρία στην άμεση ανάλυση
Μέσα σε δέκα χρόνια, η επιστήμη αυτή πέρασε από τα ακαδημαϊκά περιοδικά στα πρωτοσέλιδα παγκοσμίως. Ομάδες όπως η World Weather Attribution (WWA) και το ClimaMeter δημοσιεύουν τακτικά αναλύσεις σχεδόν ταυτόχρονα με την εκδήλωση ακραίων φαινομένων, όπως έκανε η WWA για τον ευρωπαϊκό καύσωνα του περασμένου μήνα, πριν καν αυτός τελειώσει.
Η απόδοση ευθυνών για τους καύσωνες έχει γίνει πλέον τόσο απλή και κατανοητή, καθώς ο πλανήτης είναι ήδη κατά 1,3 βαθμούς Κελσίου θερμότερος σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Climate Central χαρτογραφεί μάλιστα αυτοματοποιημένες εκτιμήσεις για την αυξημένη συχνότητα των θερμοκρασιών. Αντίθετα, φαινόμενα όπως οι ανεμοστρόβιλοι, το χαλάζι και οι καταιγίδες παραμένουν σε κλίμακα πολύ μικρή για να τα αναλύσουν αξιόπιστα τα μοντέλα των ερευνητών.
Η μέτρηση των πραγματικών επιπτώσεων
Πλέον, οι ερευνητές περνούν στο επόμενο, πολύ πιο σύνθετο στάδιο: την «απόδοση επιπτώσεων ακραίων φαινομένων» (extreme event impact attribution). Δεν περιορίζονται στις επιπτώσεις των αερίων του θερμοκηπίου στον καιρό, αλλά μετρούν τις άμεσες ζημιές και βλάβες. Αυτό μεταφράζεται σε υπολογισμό των θανάτων από καύσωνες και πλημμύρες, ή των οικονομικών απωλειών από καταστροφές στις καλλιέργειες.
Σύμφωνα με τον κ. Χάρελ, το έργο αυτό «είναι πολύ περίπλοκο, επειδή εξαρτάται από πολλά περισσότερα από την απόδοση του ίδιου του φυσικού γεγονότος». Πρέπει να συνυπολογίσει όχι μόνο τους φυσικούς κινδύνους, αλλά και την έκθεση του δομημένου περιβάλλοντος και την ευαλωτότητα των κοινοτήτων. Γι’ αυτό απαιτεί πλέον τη συνδρομή μεγάλων και διεπιστημονικών ομάδων, με ειδικούς που εκτείνονται από την κλιματική επιστήμη μέχρι τη δημόσια υγεία, την οικονομία και τη μηχανική.
