Υπάρχει μια φράση που μοιάζει μικρή, αλλά κάνει μεγάλο θόρυβο μέσα σου όταν την ακούς, «έχεις δίκιο που νιώθεις έτσι». Όχι γιατί συμφωνεί με όλα όσα λες, αλλά γιατί επιτέλους αναγνωρίζει ότι αυτό που ζεις είναι αληθινό για σένα. Κι εδώ είναι το κόλπο που οι περισσότεροι μπερδεύουμε, άλλο συμφωνώ με την άποψή σου, άλλο σε βλέπω. Η επικύρωση δεν είναι χειροκρότημα, είναι σύνδεση. Είναι το πρώτο λεπτό που σταματάς να μαζεύεις επιχειρήματα και αρχίζεις να αναπνέεις. Αν έχεις βρεθεί σε κουβέντα που κατέληξε σε άμυνα, σιωπή ή «άσε με τώρα», πιθανότατα δεν έλειπε η αγάπη, έλειπε η αίσθηση ότι ο άλλος σε πιάνει. Και αυτό, όσο κι αν ακούγεται «ψυχολογικό», είναι πρακτικό, αλλάζει τη ροή μιας σχέσης, μιας οικογένειας, μιας φιλίας, ακόμη και της σχέσης που έχεις με τον ίδιο σου τον εαυτό.
Επικύρωση, η τέχνη να βρίσκεις τον πυρήνα της αλήθειας
Επικύρωση σημαίνει να ψάχνεις τον πυρήνα της αλήθειας σε ό,τι νιώθει ο άλλος, ακόμη κι αν διαφωνείς με το συμπέρασμα του. Είναι σαν να λες, «καταλαβαίνω πώς έφτασες εκεί». Δεν χρειάζεται να κάνεις τον δικηγόρο του, χρειάζεται να κάνεις τον άνθρωπο. Ξεκινάς απλά, ακούς πριν μιλήσεις, ρωτάς τι έγινε, τι πόνεσε πιο πολύ, τι φοβάται. Μετά καθρεφτίζεις, «αν σε πιάνω σωστά, ένιωσες ότι σε άδειασα». Και δίνεις όνομα στο συναίσθημα, θυμός, ντροπή, άγχος, απογοήτευση. Αν δεν το καταλαβαίνεις, δεν το παίζεις παντογνώστης, λες «βλέπω ότι είσαι πολύ φορτισμένος». Αυτό από μόνο του χαμηλώνει την ένταση, γιατί ο άλλος σταματά να παλεύει να αποδείξει ότι δικαιούται να νιώθει. Και τότε, μόνο τότε, μπορείς να πας στο επόμενο βήμα, να ζητήσεις άδεια για τη δική σου οπτική. Η επικύρωση δεν είναι το τέλος της συζήτησης, είναι η πόρτα για να γίνει συζήτηση.
Όταν το «θετικό» γίνεται μαχαίρι με χαμόγελο
Η κλασική ακύρωση είναι εύκολη να την αναγνωρίσεις, «είσαι υπερβολικός», «μην κάνεις έτσι», «χαλάρωσε». Υπάρχει όμως κι ένα πιο ύπουλο είδος, η ακύρωση με γκλίτερ. Είναι το «όλα θα πάνε τέλεια», το «είσαι μια χαρά, γιατί στενοχωριέσαι;», το «δεν το εννοούσε». Σαν να βάζεις αυτοκόλλητο χαμόγελο πάνω σε πληγή και να περιμένεις να κλείσει. Η υπεραισιοδοξία, όταν έρχεται πριν ακουστεί ο πόνος, κάνει τον άλλον να νιώσει μόνος, όχι δυνατός. Επικύρωση είναι να χωράς την αντίφαση, «έκανες πολλά, και είναι λογικό να τρέμεις ακόμη», «σε αγαπάω, και αυτό που έγινε σε πόνεσε». Πρόσεξε και το «αλλά», είναι μικρή λέξη, μεγάλο φρένο. Αν πεις «σε καταλαβαίνω, αλλά…», ο εγκέφαλος του άλλου ακούει κυρίως το δεύτερο μισό και κλειδώνει. Αν πεις «σε καταλαβαίνω, και…», του δίνεις χώρο να κρατήσει δύο αλήθειες μαζί, το συναίσθημα του και την πραγματικότητα. Κάπου εκεί γεννιέται η εμπιστοσύνη.
Πρακτικές δεξιότητες που δουλεύουν, και στις δύσκολες στιγμές
Αν θες να το κάνεις πράξη, κράτα το απλό και ανθρώπινο. Κατέβασε ταχύτητα στη φωνή σου, άφησε τις προτάσεις να «κλείνουν» ήρεμα, όχι σαν να ετοιμάζεσαι να νικήσεις σε debate. Πιάσε τα σήματα που έχασες, «προσπαθούσες να μου το πεις και δεν σε άκουγα». Επικύρωσε την εμπειρία, όχι μόνο το συναίσθημα, «αυτό είναι μεγάλη απώλεια», «αυτό που πέρασες σε κούρασε». Κι αν έχεις ευθύνη, μην το πας γύρω γύρω, ένα καθαρό «συγγνώμη, σε πλήγωσα» είναι ανακούφιση, όχι ήττα. Η επικύρωση δεν σημαίνει ότι επιτρέπεις τα πάντα, σημαίνει ότι χτίζεις γέφυρα για να μιλήσεις και για τα δύσκολα, όρια, ανάγκες, αλλαγές. Και το πιο σημαντικό, μην δίνεις λύσεις χωρίς να ρωτήσεις. «Θες να σε ακούσω ή θες ιδέες;» είναι μαγική ερώτηση, γιατί δείχνει σεβασμό. Όταν ο άλλος νιώσει ασφάλεια, μειώνεται η άμυνα, ανοίγει ο δρόμος για πραγματική αλλαγή. Δεν είναι θεωρία, είναι μηχανική της σχέσης.
Δεν θα σε επικυρώνουν πάντα, ούτε εσύ θα το κάνεις τέλεια, είμαστε άνθρωποι, όχι εφαρμογές αυτοβελτίωσης. Αυτό που μπορείς όμως είναι να προστατεύεσαι όταν σε ακυρώνουν, να παίρνεις χώρο, να ξεκαθαρίζεις τι νιώθεις και τι χρειάζεσαι, κατανόηση, ασφάλεια, επαφή. Μπορείς επίσης να κάνεις το πιο δύσκολο, να επικυρώνεις εσύ τον εαυτό σου, ειδικά όταν μέσα σου πετάγεται η φωνή που σε μαλώνει. Κοίτα πού το νιώθεις στο σώμα, πες «οκ, πονάω», αναρωτήσου τι προσπαθεί να πετύχει αυτή η σκληρή φωνή, να σε προστατέψει, να σε σπρώξει, να σε γλιτώσει από απόρριψη. Αναγνώρισε την πρόθεση, χωρίς να υποκύψεις στη σκληρότητα, και πες μια πιο αληθινή, πιο τρυφερή φράση, «βγάζει νόημα που φοβάμαι, και μπορώ να προχωρήσω με φροντίδα». Η επικύρωση δεν είναι κόλπο επικοινωνίας, είναι στάση ζωής. Κι όταν την μάθεις, αλλάζεις όχι μόνο το πώς μιλάς, αλλά και το πώς αγαπάς.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
