Υπάρχουν στιγμές μέσα στη μέρα που νιώθεις ότι ό,τι και να πεις, το παιδί σου θα κάνει το αντίθετο. Δεν είναι ότι δεν σε ακούει, είναι ότι αρχίζει να χτίζει τη δική του ανεξαρτησία και δοκιμάζει μέχρι πού φτάνει. Εκεί ακριβώς έρχεται αυτή η μικρή, σχεδόν παιχνιδιάρικη στρατηγική που λέγεται «ανάποδη ψυχολογία». Αντί να πιέζεις, γυρνάς το παιχνίδι αλλιώς. Του λες να μην κάνει κάτι και ξαφνικά θέλει να το κάνει. Δεν είναι κόλπο χειραγώγησης, είναι ένας τρόπος να μπεις για λίγο στον τρόπο που σκέφτεται. Και κάπως έτσι, χωρίς φωνές και χωρίς ένταση, αρχίζεις να βλέπεις συνεργασία εκεί που πριν υπήρχε αντίδραση.
Γιατί λειτουργεί στα μικρά παιδιά
Αν το σκεφτείς, το παιδί σου είναι σε μια φάση που θέλει να νιώθει ότι αποφασίζει. Όταν του λες τι να κάνει, το εκλαμβάνει σαν περιορισμό. Όταν όμως του δίνεις χώρο να πάει κόντρα, νιώθει ότι έχει τον έλεγχο. Η «ανάποδη» τακτική πατάει ακριβώς πάνω σε αυτή την ανάγκη. Το παιδί δεν αντιδρά σε σένα, αντιδρά στην ιδέα ότι κάποιος του αφαιρεί την επιλογή. Όταν λοιπόν εσύ του πεις κάτι αντίστροφο, του δίνεις την ευκαιρία να επιλέξει μόνο του αυτό που έτσι κι αλλιώς ήθελες. Δεν είναι μαγικό, είναι καθαρή ψυχολογία. Και ναι, δουλεύει καλύτερα σε μικρότερες ηλικίες, εκεί που η αντίδραση είναι σχεδόν αντανακλαστική.
Πώς να το χρησιμοποιήσεις σωστά
Δεν χρειάζεται να το κάνεις περίπλοκο. Θέλει ελαφρύ τόνο, λίγο χιούμορ και καθόλου αυστηρότητα. Αν το παιδί σου δεν θέλει να φάει, μπορείς να πεις ότι αυτό το φαγητό είναι μόνο για μεγάλους ή ότι μάλλον δεν θα το αγγίξει κανείς. Αν δεν θέλει να πάει για μπάνιο, μπορείς να προσποιηθείς ότι βιάζεσαι να πας εσύ πρώτος. Το μυστικό είναι να μην ακουστείς ειρωνικός ή πιεστικός. Αν το κάνεις σαν παιχνίδι, θα σε ακολουθήσει. Αν το κάνεις σαν τεχνική, θα το καταλάβει και θα σταματήσει να πιάνει. Είναι λεπτή γραμμή, αλλά όταν τη βρεις, αλλάζει όλη η καθημερινότητα.
Τα όρια που δεν πρέπει να ξεπεράσεις
Όσο δελεαστικό κι αν είναι να το χρησιμοποιείς συνέχεια, χρειάζεται μέτρο. Δεν είναι λύση για τα πάντα, ούτε τρόπος να αποφύγεις την ξεκάθαρη επικοινωνία. Υπάρχουν στιγμές που το παιδί χρειάζεται σαφή όρια, όχι παιχνίδι. Επίσης, αν το παρακάνεις, χάνει τη δύναμή του. Το παιδί μαθαίνει το μοτίβο και σταματά να ανταποκρίνεται. Το πιο σημαντικό όμως είναι να μην νιώσει ότι το κοροϊδεύεις. Η σχέση σας βασίζεται στην εμπιστοσύνη και αυτό δεν το διαπραγματεύεσαι. Χρησιμοποίησέ το σαν εργαλείο, όχι σαν μόνιμη στρατηγική.
Δεν υπάρχει ένας τρόπος που να δουλεύει σε όλα τα παιδιά και σε όλες τις στιγμές. Η «ανάποδη» τακτική είναι απλώς ένα ακόμα εργαλείο στο καθημερινό σου ρεπερτόριο. Άλλες φορές θα σε σώσει και άλλες θα πέσει στο κενό. Αυτό που έχει σημασία είναι να παρατηρείς, να προσαρμόζεσαι και να κρατάς μια επαφή με το παιδί σου που δεν βασίζεται στην ένταση αλλά στην κατανόηση. Όταν αρχίζεις να βλέπεις τη συμπεριφορά του όχι σαν πρόβλημα αλλά σαν μήνυμα, αλλάζει και ο τρόπος που αντιδράς. Και κάπου εκεί, μέσα σε μικρές καθημερινές στιγμές, χτίζεται μια σχέση που δεν χρειάζεται φωνές για να λειτουργήσει.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
