Μια απλή φράση, όπως «μήπως να το δεις διαφορετικά;», μπορεί να ακουστεί είτε σαν ενδιαφέρον είτε σαν μικρή επίθεση με πολιτικά ρούχα. Η αντίδρασή σου δεν εξαρτάται μόνο από το περιεχόμενο της συμβουλής, αλλά και από το ποιος τη δίνει, με ποιον τρόπο και μέσα σε ποιο κλίμα. Όταν νιώθεις ασφαλής σε μια σχέση, δεν χρειάζεται να υπερασπιστείς αμέσως την αξία, την ευφυΐα ή τις επιλογές σου. Μπορείς να ακούσεις χωρίς να αισθανθείς ότι εξετάζεσαι προφορικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνείς με όλα, ούτε ότι παραδίδεις τα κλειδιά της ζωής σου στον άλλον. Σημαίνει ότι εμπιστεύεσαι αρκετά τη σχέση, ώστε μια διαφορετική γνώμη να μη μοιάζει με απειλή.
Όταν η συμβουλή ακούγεται σαν κριτική
Αν κάθε παρατήρηση σε κάνει να κλείνεσαι, να θυμώνεις ή να ετοιμάζεις μια ολόκληρη αγόρευση υπεράσπισης, ίσως δεν φταίει η ίδια η συμβουλή. Μπορεί να έχεις μάθει ότι πίσω από το «στο λέω για το καλό σου» κρύβονται έλεγχος, ειρωνεία ή υποτίμηση. Έτσι, ο νους σου πατάει συναγερμό πριν προλάβεις να εξετάσεις τι πραγματικά ειπώθηκε. Σε μια σχέση χωρίς συναισθηματική ασφάλεια, ακόμη και μια καλοπροαίρετη πρόταση μπορεί να ακούγεται σαν απόδειξη ότι δεν είσαι αρκετός. Το σημαντικό είναι να ξεχωρίζεις το παρόν από το παρελθόν. Αναρωτήσου αν ο άνθρωπος απέναντί σου προσπαθεί πράγματι να σε μειώσει ή αν ένα παλιό τραύμα έχει ήδη γράψει το σενάριο.
Η ασφάλεια δεν σημαίνει τυφλή συμφωνία
Το να δέχεσαι μια συμβουλή δεν σημαίνει ότι ο άλλος έχει πάντοτε δίκιο και εσύ οφείλεις να ακολουθήσεις τις οδηγίες του σαν εφαρμογή πλοήγησης. Η συναισθηματική ασφάλεια σου επιτρέπει να ακούσεις, να σκεφτείς και, αν χρειάζεται, να πεις «καταλαβαίνω τι εννοείς, αλλά θα το χειριστώ διαφορετικά». Η διαφωνία τότε δεν γίνεται μάχη εξουσίας. Παραμένει μια ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που δεν χρειάζεται να νικήσουν για να νιώσουν σημαντικοί. Αντίθετα, όταν φοβάσαι ότι το «όχι» σου θα φέρει ψυχρότητα, ειρωνεία ή τιμωρία, πιθανότατα δεν ακούς ελεύθερα. Απλώς συμμορφώνεσαι. Και η συμμόρφωση μπορεί να μοιάζει με αρμονία, αλλά δεν είναι οικειότητα.
Μετράει και ο τρόπος που προσφέρεται
Ακόμη και η πιο σωστή συμβουλή χάνει την αξία της όταν φτάνει τυλιγμένη σε υπεροψία. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «κάνεις λάθος» και στο «θέλεις να σου πω πώς το βλέπω;». Η δεύτερη φράση αφήνει χώρο, αναγνωρίζει τα όριά σου και σου δίνει επιλογή. Αν θέλεις να χτίσεις περισσότερη ασφάλεια στη σχέση σου, μάθε να ζητάς άδεια πριν συμβουλεύσεις και να ακούς χωρίς να ετοιμάζεις απάντηση. Μερικές φορές ο άλλος δεν χρειάζεται λύση, χρειάζεται να ξεφορτώσει λίγο από το βάρος του χωρίς να του παραδώσεις αμέσως δεκάλογο βελτίωσης. Η φροντίδα δεν αποδεικνύεται από το πόσες απαντήσεις διαθέτεις, αλλά από το αν καταλαβαίνεις πότε είναι χρήσιμες.
Μπορείς λοιπόν να παρατηρήσεις τις μικρές στιγμές στις οποίες ανταλλάσσετε συμβουλές, γιατί εκεί φαίνεται καθαρά η ποιότητα μιας σχέσης. Έχεις χώρο να σκεφτείς ή αισθάνεσαι ότι πρέπει να συμφωνήσεις; Μπορείς να πεις πως μια παρατήρηση σε ενόχλησε χωρίς να ξεκινήσει συναισθηματική καταιγίδα; Μπορεί και ο άλλος να ακούσει τη δική σου άποψη χωρίς να τη μετατρέψει σε προσωπική προσβολή; Η ασφάλεια δεν είναι μια μόνιμη, τέλεια κατάσταση. Χτίζεται όταν και οι δύο μπορείτε να είστε ειλικρινείς, ευάλωτοι και διαφορετικοί, χωρίς να κινδυνεύει ο δεσμός σας κάθε φορά. Τότε η συμβουλή παύει να είναι εισβολή και γίνεται αυτό που θα έπρεπε να είναι, μια προσφορά που μπορείς ελεύθερα να κρατήσεις ή να αφήσεις.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
