Ηφαιστειακές ρωγμές
Σε αντίθεση με τη Γη, όπου ο φλοιός είναι χωρισμένος σε τεκτονικές πλάκες που διαρκώς κινούνται και αφήνουν μάγμα να αναβλύσει και να σχηματίσει ηφαίστεια στα όριά τους, ο Άρης καλύπτεται από έναν ενιαίο φλοιό και για πολύ καιρό θεωρούταν γεωλογικά νεκρός εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια.
Εκρήξεις ή ροές λάβας δεν έχουν καταγραφεί στον Άρη, σχετικά πρόσφατα όμως βρέθηκαν ενδείξεις ενεργοποίησης ηφαιστείων πριν από εκατομμύρια χρόνια, ενώ η αποστολή InSight της NASA κατέγραψε μικροσεισμούς, ενισχύοντας τις υποψίες ότι η γεωλογική δραστηριότητα συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Το Alba Mons βρίσκεται στην περιοχή της Θαρσίδος, μιας αχανούς ηφαιστειακής πεδιάδας στο βόρειο ημισφαίριο, στην οποία βρίσκεται επίσης ο Όλυμπος και άλλα δύο μεγάλα ηφαίστεια.
Ήταν αρχές καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο του Άρη όταν το ExoMars Trace Gas Orbiterπαρατήρησαν απότομες αυξήσεις στη συγκέντρωση υδροχλωρίου κοντά στο Alba Mons. To αέριο υπάρχει σε μικροποσότητες στην ατμόσφαιρα του Άρη και φτάνει τα μέγιστα επίπεδα τον χειμώνα. Η ανίχνευσή του σε υψηλές συγκεντρώσεις στις αρχές καλοκαιριού ήταν δύσκολο να εξηγηθεί.
Στη συνέχεια, η κάμερα του δορυφόρου κατέγραψε νέες, μακριές ρωγμές, ορισμένες μήκους εκατοντάδων μέτρων, γύρω από τις οποίες το έδαφος είχε αλλάξει χρώμα. Η αλλαγή χρώματος, εκτιμά η ερευνητική ομάδα, μπορεί να οφείλεται σε αποθέσεις υλικών που αφήνουν πίσω τους τα ηφαιστειακά αέρια, όπως συμβαίνει γύρω από τις ηφαιστειακές ατμίδες, ή οπές που απελευθερώνουν αέρια, που γνωρίζουμε στη Γη.
Και αυτό μπορεί να συμβαίνει μόνο το καλοκαίρι επειδή στη διάρκεια του χειμώνα, όταν η θερμοκρασία πέφτει στους -120 βαθμούς Κελσίου, το έδαφος καλύπτεται από ξηρό πάγο, ή πάγο διοξειδίου του άνθρακα, που εμποδίζει την έκλυση αερίων, είπαν οι ερευνητές.
Διατύπωσαν επίσης την εκτίμηση ότι οι ηφαιστειακές ρωγμές συνδέονται με έναν θάλαμο μάγματος που κρύβεται μισοκοιμισμένος στο υπέδαφος.
Φιλόξενες θερμοπηγές
Οι αποστολές της NASA στην επιφάνεια του Άρη έχουν δείξει ότι πριν από δισεκατομμύρια χρόνια ο Άρης διέθετε ποτάμια, λίμνες και θάλασσες, ή ακόμα και έναν ολόκληρο ωκεανό στο βόρειο ημισφαίριο.
Σήμερα, σημαντικές ποσότητες νερού υπάρχουν μόνο στο υπέδαφος υπό μορφή πάγου. Τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι στον Άρη μπορεί να υπάρχουν θερμοπηγές, το περιβάλλον στο οποίο ενδέχεται να εμφανίστηκαν οι πρώτες μορφές ζωής στη Γη.
«Καθώς το μάγμα ανεβαίνει μέσα από τον φλοιό, μπορεί να συναντά υπόγεια ύδατα, να λιώνει τους πάγους και να θερμάνει το νερό, δημιουργώντας περιβάλλοντα προστατευμένα από τις ακραίες συνθήκες της επιφάνειας» δήλωσε ο Αλεξάντρ Τροχιμόφσκι.
«Τέτοια ενεργά υδροθερμικά συστήματα ενδέχεται να προσφέρουν τις πηγές ενέργειας και τις ευνοϊκές συνθήκες που απαιτούνται για τη διατήρηση μικροβιακής ζωής. Αυτό καθιστά τα θερμά υπόγεια περιβάλλοντα ένα από τα πιο ελπιδοφόρα μέρη για την αναζήτηση ζωής στον Άρη» είπε.
*Από τον Βαγγέλη Πρατικάκη
