Από την πορσελάνη και το τσάι μέχρι την Nvidia: Διάσημες υποθέσεις εταιρικής κατασκοπείας

Το σκάνδαλο που έχει ξεσπάσει γύρω από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και την Κινέζα επιχειρηματία Άλις Χουάνγκ, με την οποία διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση, φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον σκοτεινό κόσμο της εταιρικής και βιομηχανικής κατασκοπείας.

Από τότε που εμφανίστηκε το εμπόριο, επιχειρήσεις και ανταγωνιστές αναζητούν τρόπους να αποκτήσουν πρόσβαση σε πολύτιμες πληροφορίες. Οι μέθοδοι έχουν αλλάξει θεαματικά, από τη διείσδυση σε εργαστήρια και την κλοπή εγγράφων μέχρι τις κυβερνοεπιθέσεις. Το κίνητρο, ωστόσο, παραμένει αναλλοίωτο: η απόκτηση ενός καθοριστικού πλεονεκτήματος έναντι του ανταγωνισμού. Το Bloomberg ανατρέχει σε δέκα χαρακτηριστικές ιστορίες εταιρικής κατασκοπείας, από τον 18ο αιώνα μέχρι την ψηφιακή εποχή.

1. Τα μυστικά της κινεζικής πορσελάνης

Στις αρχές του 18ου αιώνα, ο Γάλλος Ιησουίτης ιεραπόστολος Φρανσουά Ξαβιέ ντ’ Αντρεκόλ βρέθηκε στην Κίνα, η οποία κυριαρχούσε τότε στην παραγωγή πορσελάνης υψηλής ποιότητας και εξελίχθηκε σε ένα από τους πρώτους βιομηχανικούς κατασκόπους. Κατά την παραμονή του στη χώρα κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση σε εργαστήρια και καμίνια, να μελετήσει κινεζικά συγγράμματα και να συγκεντρώσει πληροφορίες από ντόπιους τεχνίτες που είχαν ασπαστεί τον χριστιανισμό. Στη συνέχεια περιέγραψε λεπτομερώς τις τεχνικές κατασκευής της πορσελάνης σε επιστολές που έστειλε στη Γαλλία. «Τίποτα άλλο εκτός από την περιέργειά μου δεν θα μπορούσε ποτέ να με ωθήσει σε τέτοιες έρευνες», έγραψε, «αλλά μου φαίνεται ότι μια λεπτομερής περιγραφή όλων όσων αφορούν αυτό το είδος εργασίας θα μπορούσε, κατά κάποιον τρόπο, να είναι χρήσιμη στην Ευρώπη».

2. Η μεγάλη κλοπή του τσαγιού

Τον 19ο αιώνα, η Βρετανία κατανάλωνε τεράστιες ποσότητες τσαγιού, την παραγωγή του οποίου μονοπωλούσε η Κίνα. Έτσι, η Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών προσέλαβε τον Σκωτσέζο βοτανολόγο και εξερευνητή Ρόμπερτ Φόρτσουν, αναθέτοντάς του να μεταφέρει φυτά, σπόρους και τεχνογνωσία από την Κίνα στην υπό βρετανική κατοχή Ινδία. Μεταμφιεσμένος σε Κινέζο έμπορο, ο Φόρτσουν πέτυχε το στόχο του και, στη διάρκεια της ζωής του, η ινδική παραγωγή τσαγιού ξεπέρασε την κινεζική. Η Σάρα Ρόουζ συγγραφέας του βιβλίου «For All the Tea in China», χαρακτήρισε την επιχείρηση τη σημαντικότερη μεμονωμένη πράξη εταιρικής κατασκοπείας στην ιστορία.

3. Ο πόλεμος General Motors και Volkswagen

Το 1993, η General Motors κατηγόρησε τη Volkswagen για βιομηχανική κατασκοπεία, όταν ο Χοσέ Ιγνάθιο Λόπεθ, διευθυντής παραγωγής του τμήματος Opel της GM, αποχώρησε για να εργαστεί στην ανταγωνιστική γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, παίρνοντας μαζί του επτά ακόμη στελέχη. Η GM υποστήριξε ότι απόρρητα εταιρικά στοιχεία είχαν μεταφερθεί στη Volkswagen και χρησιμοποιήθηκαν προς όφελός της. Η διαμάχη κατέληξε σε έναν από τους μεγαλύτερους διακανονισμούς αυτού του είδους: Η Volkswagen συμφώνησε να καταβάλει 100 εκατομμύρια δολάρια στη GM και να αγοράσει ανταλλακτικά αξίας ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων μέσα σε επτά χρόνια, προκειμένου η τελευταία να αποσύρει τις αγωγές της.

4. Τα κλεμμένα σχέδια της Gillette

Το 1997, ο μηχανικός Στίβεν Λούις Ντέιβις, εργαζόμενος στην εταιρεία Wright Industries, η οποία συνεργαζόταν με τη Gillette, αποκάλυψε εμπιστευτικές πληροφορίες για ένα νέο σύστημα ξυρίσματος. Ο Ντέιβις έστειλε με φαξ και e-mail σχέδια της υπό ανάπτυξη ξυριστικής μηχανής σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων οι Warner-Lambert, Bic και American Safety Razor. Ομολόγησε την ενοχή του για κλοπή εμπορικών μυστικών και απάτη μέσω τηλεπικοινωνιών και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 27 μηνών. Στο δικαστήριο υποστήριξε ότι ενήργησε από θυμό απέναντι στον προϊστάμενό του και επειδή φοβόταν ότι θα έχανε τη δουλειά του.

5. Η Oracle ψάχνει τα σκουπίδια της Microsoft

Τον Ιούνιο του 2000, ο διευθύνων σύμβουλος της Oracle, Λάρι Έλισον, παραδέχθηκε ότι η εταιρεία του είχε προσλάβει ιδιωτικούς ερευνητές για να εξετάσουν τη δραστηριότητα οργανώσεων που υποστήριζαν τη Microsoft. Στόχος ήταν να αποκαλυφθεί ενδεχόμενη χρηματοδότηση των οργανώσεων από τη Microsoft, την περίοδο που η εταιρεία αντιμετώπιζε αντιμονοπωλιακή δίκη. Η Oracle συνεργάστηκε με το ιδιωτικό γραφείο ερευνών Investigative Group International, το οποίο φέρεται να επιχείρησε να αγοράσει σκουπίδια από δύο καθαρίστριες της Association for Competitive Technology, ενός ερευνητικού οργανισμού που υποστηριζόταν από τη Microsoft.

6. Η επιχείρηση Shady RAT

Από το 2006 ξεκίνησε μια εκτεταμένη σειρά κυβερνοεπιθέσεων εναντίον περισσότερων από 70 εταιρειών, κυβερνητικών υπηρεσιών και μη κερδοσκοπικών οργανισμών. Η επιχείρηση, που ονομάστηκε Shady RAT, αποκαλύφθηκε από την εταιρεία κυβερνοασφάλειας McAfee, η οποία δεν κατονόμασε τους υπευθύνους. Η Dell SecureWorks, ωστόσο, συνέδεσε τις επιθέσεις με την Κίνα. Στους στόχους περιλαμβάνονταν αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες, εταιρεία ακινήτων, οργανισμός μέσων ενημέρωσης στη Νέα Υόρκη, νοτιοκορεατική βιομηχανία χάλυβα, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εισβολείς αφαιρούσαν εμπιστευτικές πληροφορίες επί δύο ολόκληρα χρόνια, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.

7. Η Hewlett-Packard κατασκοπεύει τον εαυτό της

Το 2006, η Hewlett-Packard βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλου όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε παρακολουθήσει μέλη του διοικητικού συμβουλίου, εργαζομένους και δημοσιογράφους, αναζητώντας την πηγή διαρροών προς τον Τύπο. Οι ιδιωτικοί ερευνητές που προσέλαβε η εταιρεία απέκτησαν τηλεφωνικά αρχεία προσποιούμενοι άλλα πρόσωπα. Παράλληλα, παρακολουθούσαν δημοσιογράφους και έψαχναν τα σκουπίδια τους. Η τότε πρόεδρος της εταιρείας, Πατρίσια Νταν, η οποία είχε εγκρίνει την επιχείρηση, απομακρύνθηκε από τη θέση της. Η HP συμφώνησε να καταβάλει 14,5 εκατομμύρια δολάρια για τον διακανονισμό έρευνας των αρχών της Καλιφόρνια και άλλα 6,3 εκατομμύρια για αγωγές μετόχων. Κατέβαλε επίσης μη ανακοινωθέντα ποσά αποζημιώσεων σε δημοσιογράφους των New York Times και Business Week.

8. «Πετρελαιοθήρες» χάκερ

Τον Νοέμβριο του 2009 άρχισε μια σειρά κυβερνοεπιθέσεων εναντίον μεγάλων ενεργειακών εταιρειών των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Στα θύματα της επιχείρησης, που ονομάστηκε Night Dragon, περιλαμβάνονταν οι Exxon Mobil, Royal Dutch Shell, BP, Marathon Oil, ConocoPhillips και Baker Hughes. Σύμφωνα με τη McAfee, οι εισβολείς προέρχονταν κυρίως από την Κίνα απέσπασαν πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση ενεργειακών έργων, τις προσφορές για εκμετάλλευση κοιτασμάτων και τις επιχειρησιακές δραστηριότητες των εταιρειών. Είχαν στοχεύσει ψηφιακούς τοπογραφικούς χάρτες «αξίας εκατομμυρίων δολαρίων», που εντόπιζαν πιθανά κοιτάσματα πετρελαίου.

9. Η μάχη των ξενοδοχειακών κολοσσών

Τον Απρίλιο του 2009, η Starwood Hotels & Resorts κατέθεσε αγωγή εναντίον της Hilton, κατηγορώντας την για αξιοποίηση κλεμμένων εμπορικών μυστικών. Η υπόθεση αφορούσε δύο πρώην στελέχη της Starwood, τον Ρος Κλάιν και τον Αμάρ Λαλβάνι, οι οποίοι είχαν συμβάλει στην ανάπτυξη πολυτελών ξενοδοχειακών σημάτων, όπως τα St. Regis, W και Luxury Collection. Σύμφωνα με την αγωγή, οι δύο άνδρες είχαν κατεβάσει από υπολογιστές εμπιστευτικά έγγραφα πριν μετακινηθούν στη Hilton, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία της νέας ξενοδοχειακής αλυσίδας Denizen. Η διαμάχη διευθετήθηκε το 2010, με τη Hilton να υποχρεώνεται να λάβει μέτρα ώστε να μην επαναληφθούν ανάλογες πρακτικές.

10. Η κυβερνοεπίθεση εναντίον της Google

Τον Ιανουάριο του 2010, η Google αποκάλυψε στο blog της ότι τον προηγούμενο μήνα είχε εντοπίσει μια εξαιρετικά εξελιγμένη κυβερνοεπίθεση, με προέλευση την Κίνα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας της. Υπήρχαν επίσης ενδείξεις ότι βασικός στόχος ήταν η πρόσβαση στους λογαριασμούς Gmail Κινέζων ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η εταιρεία ανέφερε ότι στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης επιχειρήσεις από τον χρηματοπιστωτικό, τεχνολογικό, χημικό και εκδοτικό κλάδο.