«Η ανθρωπότητα προσπερνά με ταχύτητα το όριο που πρέπει να τηρηθεί για να αποφευχθεί μια κλιματική καταστροφή» δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
«Είναι μία από τις πιο δυσοίωνες εκθέσεις του ΟΗΕ για το κλίμα που έχω διαβάσει. Αποπνέει ένα αδιαμφισβήτητο αίσθημα απόγνωσης, απογοήτευσης και επείγουσας ανάγκης— αλλά όχι παραίτησης» σχολίασε στο Associated Press ο Άντριου Γουίβερ του Πανεπιστημίου της Βικτώρια, ο οποίος δεν συμμετείχε στη σύνταξη της έκθεσης.
Στην προηγούμενη έκθεσή του το 2025, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP) εκτιμούσε ότι εντός της επόμενης δεκαετίας η θερμοκρασία του πλανήτη «πιθανότατα» θα ξεπεράσει το όριο των 1,5 βαθμών σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Στη νέα έκθεση, η υπέρβαση του στόχου «εκτιμάται ευρέως ότι είναι αναπόφευκτη». Στο πιο αισιόδοξο σενάριο, η άνοδος της θερμοκρασίας έως τα τέλη του αιώνα θα φτάσει τους 1,8 βαθμούς. Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε να μειωθούν στο μισό οι εκπομπές άνθρακα την επόμενη δεκαετία και να φτάσουμε στο λεγόμενο net-zerο –τον μηδενισμό των καθαρών εκπομπών- μέχρι το 2050.
Μια τέτοια προσπάθεια θα ξεπερνούσε κατά πολύ τις σημερινές δεσμεύσεις των κυβερνήσεων, οι οποίες οδηγούν σε άνοδο της θερμοκρασίας κατά περίπου 2,5 βαθμούς έως το 2100.
Από το Παρίσι στο άγνωστο
Παρόλα αυτά, η έκθεση τονίζει ότι το παιχνίδι δεν έχει χαθεί. Εφόσον η θερμοκρασία σταθεροποιηθεί γύρω στους 1,8 βαθμούς πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, θα ήταν θεωρητικά εφικτό να μειωθεί κάτω από το όριο των 1,5 βαθμών έως το 2100.
«Ας είμαστε απολύτως σαφείς: ο στόχος των 1,5 βαθμών εξακολουθεί να ισχύει. Τώρα όμως πρέπει να τον προσεγγίσουμε διαφορετικά, από πάνω προς τα κάτω», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP Ίνγκερ Άντερσεν.
Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε δραστική ενίσχυση των προσπαθειών αφαίρεσης του CO2 από την ατμόσφαιρα. Ωστόσο οι δενδροφυτεύσεις από μόνες τους δεν θα αρκούσαν για αυτό το επίπεδο μείωσης και θα έπρεπε να συνδυαστούν με τεχνολογίες αφαίρεσης του CO2 από τον αέρα, γράφουν οι συντάκτες της έκθεσης.
Παραμένει αμφίβολο αν κάτι τέτοιο είναι πρακτικά εφικτό, αφού για να πετύχει η προσπάθεια θα έπρεπε να αφαιρούμε δεκάδες δισεκατομμύρια τόνους CO2 από την ατμόσφαιρα κάθε χρόνο και για διάστημα δεκαετιών.
Στη Σύνοδο του Παρισιού για το κλίμα το 2015, σχεδόν 200 χώρες συμφώνησαν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας έως το 2100 πρέπει να συγκρατηθεί «αρκετά κάτω» από τους 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, με προτιμώμενο στόχο τους 1,5 βαθμούς.
Πέρα από αυτό το όριο, προειδοποιεί η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), o πλανήτης θα πλησιάσει σε επικίνδυνα σημεία καμπής που μπορεί να βγάλουν το κλίμα εκτός ελέγχου: απώλεια των πάγων της Γροιλανδίας και της Δυτικής Ανταρκτικής, εξαφάνιση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου και εξασθένιση της ωκεάνιας κυκλοφορίας στον Ατλαντικό, με δραματικές συνέπειες για το κλίμα της Δυτικής Ευρώπης.
Πάνω από το όριο των 1,5 βαθμών, «κάθε δέκατο του ενός βαθμού σημαίνει λιγότερες καταστροφές» τόνισε ο Γουίβερ.
«Εφόσον δράσουμε τώρα, μπορούμε να περιορίσουμε την υπέρβαση», αναφέρει η έκθεση. «Δεν πρόκειται για έναν ασφαλή κόσμο, σίγουρα όμως ασφαλέστερο σε σύγκριση με το να παραμείνουμε πάνω από τους 1,5 βαθμούς μακροπρόθεσμα».
Μέχρι τότε, βέβαια, θα πρέπει να ζήσουμε με τις πυρκαγιές, την άνοδο της στάθμης των ωκεανών, τις πλημμύρες και την ξηρασία που φέρνει η κλιματική αλλαγή.
*Από τον Βαγγέλη Πρατικάκη
Πηγή: In.gr
